Όταν η ιστορία βρίσκει θέση σε μια αυλή

 Δύο μορφές στην είσοδο ενός χωριού

Αν ποτέ βρεθείς από λάθος διαδρομή σε ένα ξεχασμένο χωριό και δεις ξαφνικά αυτή την εικόνα μπροστά  σου, στην είσοδο ενός σπιτιού, μην το προσπεράσεις. 

Τα αγάλματα από τον Αχιλλέα και την Αθηνά στην αυλή ενός σπιτιού στο χωριό Σφενδάμη της Πιερίας

Αν η εικόνα σου  θυμίζει έντονα την είσοδο από ένα ευρωπαϊκό μουσείο, μην εκπλαγείς κάθισε και  σκέψου:

 Γιατί δεν περίμενες να το δεις εκεί; 

Γιατί σε ένα μικρό χωριό την Σφενδάμη της Πιερίας, σε έναν δρόμο ήσυχο και σχεδόν ξεχασμένο, να στέκονται  αυτές οι δύο  μορφές στην είσοδο ενός σπιτιού;

Ο χαμένος θησαυρός του Άρπαλου βρίσκεται στην Ήλιδα;

 

Ο χαμένος θησαυρός του Άρπαλου βρίσκεται στην Ήλιδα;

Απεικόνηση χρυσών τάλαντων (26,5 κιλά περίπου)

Ένας παλιός θρύλος για έναν χαμένο μακεδονικό θησαυρό στην Ηλεία στάθηκε η αφορμή να ασχοληθώ πιο συστηματικά με την περιοχή των θινών της Παναγούδας στην Ηλεία.

 

Ιστορικά δεδομένα

Σύμφωνα με τους αρχαίους συγγραφείς (Διόδωρος ο Σικελιώτης, Πλούταρχος κ.ά.):

Ο Άρπαλος ο θησαυροφύλακας των Μακεδόνων, υφάρπαξε το 323 π.Χ. μέρος από το θησαυροφυλάκιο της Βαβυλώνας, ποσού των πέντε χιλιάδων χρυσών τάλαντων.

 Μετά την αποτυχία του ο Άρπαλος να λάβει άσυλο στην Αθήνα, αποσύρθηκε με τον στόλο του και τους μισθοφόρους στο ακρωτήρι του Ταίναρου (ουδέτερη ζώνη εκτός επιρροής του Μεγάλου Αλεξάνδρου).

Από εκεί χάθηκαν και τα ίχνη της μεταφοράς του θησαυρού.

Ο Θρύλος του Ανήλιαγου Βασιλιά στο Χλεμούτσι και την Αρχαία Ήλιδα

                          Μακέτα από το κάστρο Χλεμούτσι (Clairmont)


Αφορμή για αυτή την ανάρτηση στάθηκε μία από τις πολλές επισκέψεις μου στα αξιοθέατα του νομού Ηλείας, όπως το κάστρο Χλεμούτσι (Clairmont) και η αρχαία Ήλιδα.

Ένα χαρακτηριστικό στοιχείο που φαίνεται να ενώνει δύο κατά τα άλλα διαφορετικές εποχές είναι ο θρύλος του Ανήλιαγου βασιλιά.

Ο θρύλος

Πρόκειται για έναν θρύλο που ενέπνευσε λογοτέχνες όπως ο Ιωάννης Πολέμης, Δημήτρης Χατζής κα. Ο Νικόλαος Πολίτης, στο έργο του «Μελέται περί του βίου και της γλώσσης του ελληνικού λαού: Παραδόσεις - Μέρος Α΄», καταγράφει την ακόλουθη αφήγηση:

Πώς η λαϊκή παράδοση συνδέει τον Μέγα Αλέξανδρο με τον Άγιο Γεώργιο

 

Άγιος Γεώργιος ο Τροπαιοφόρος στην εκκλησία στη Μέσαία Μηλιά Πιερίας

• Πολλοί αναρωτιούνται αν υπάρχει κάποια σύνδεση ανάμεσα στον Μέγα Αλέξανδρο και τον Άγιο Γεώργιο μέσα από τη λαϊκή παράδοση…

Κατά τη διάρκεια της συγγραφικής έρευνάς μου, άκουσα μια ενδιαφέρουσα λαϊκή ερμηνεία από έναν απλοϊκό άνθρωπο της περιοχής της Μεσαίας Μηλιάς Πιερίας. Σύμφωνα με αυτήν, πίσω από τη μορφή του Αγίου Γεωργίου, ο λαός έβλεπε κάτι περισσότερο: τον Μέγα Αλέξανδρο πάνω στον Βουκεφάλα.

Εύρεση αρχαιολογικού θησαυρού: Έγκλημα ή επιβράβευση;

 Κατά τη διάρκεια της έρευνάς μου για την συγγραφής των βιβλίων μου και των συζητήσεων με απλούς ανθρώπους, άκουσα πολλές ιστορίες για ευρήματα που δεν δηλώθηκαν ποτέ. Άνθρωποι που κάτι βρήκαν, αλλά προτίμησαν να σωπάσουν. Αυτό με έβαλε σε μια σκέψη: τελικά, αν κάποιος βρει έναν αρχαιολογικό θησαυρό, πρέπει να τον δηλώσει ή να το σκεφτεί δεύτερη φορά;

---

Μια παλιά υπόθεση που προβληματίζει

Χαρακτηριστική είναι μια παλιά υπόθεση που δημοσιεύτηκε το 1937 στην εφημερίδα «Ακρόπολις». Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ένας χωρικός στον Όλυμπο, ο Αμβροσιάδης, ισχυρίστηκε ότι βρήκε τυχαία μια σπηλιά με αμύθητους θησαυρούς.

                                            

Το πρωτοσέλιδο της 10.10.1937 από την εφημερίδα ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ: «Ο ανακαλύψας το άντρο του Ολύμπου με τους αμύθητους θησαυρούς Αμβροσιάδης έγινε άφαντος υπό μυστηριώδης συνθήκας».

Η περιγραφή του ήταν εντυπωσιακή: μια σπηλιά χωρισμένη σε δύο μέρη, με αντικείμενα όπως κιβώτια, αγάλματα, μεταλλικά σκεύη, ακόμα και μαρμάρινο τραπέζι με ιδιαίτερες λεπτομέρειες.