Μια υπόσχεση που περίμενε 27 χρόνια : Επιστροφή στις κυψέλες του πατέρα

(Στη φωτογραφία έχω αλλάξει το καπάκι και έχουν προστεθεί τα κλειδιά )

«Η ζωή που ξεχειλίζει...

Κάποτε, αυτές οι κυψέλες έστεκαν βουβές στην αποθήκη. Σήμερα, το βουητό τους είναι ο πιο γλυκός ήχος στην αυλή μου. Βλέποντας το μελίσσι να "ζωγραφίζει" έτσι στην είσοδο, νιώθω πως η υπόσχεση που έδωσα πριν πριν 33 χρόνια όταν πήρε σάρκα και οστά μετά απο 27 χρόνια, άξιζε τον κόπο.

Δεν είναι μόνο μέλισσες· είναι η συνέχεια, είναι η μνήμη, είναι ο τρόπος μου να λέω "ευχαριστώ" στον πατέρα μου που μου έμαθε να αγαπώ τη γη και τα πλάσματά της.

Κάθε επιθεώρηση και ένα ταξίδι πίσω στον χρόνο. Κάθε βασίλισσα και μια ανάμνηση από τον δικό μας "πατριάρχη".»

Όταν οι άνθρωποι ζούσαν εκτός αστικού περιβάλλοντος, δίπλα στην οικία τους  που συνήθως βρισκόταν σε ένα λιβάδι ή ακόμη και μέσα σε έναν οικισμό εκτός από τον κήπο και την αυλή τους, είχαν και τον στάβλο με λίγα οικόσιτα ζώα, καθώς και ένα κοτέτσι. Πολλά νοικοκυριά αυτής της μορφής διατηρούσαν και μία ή δύο κυψέλες με μελίσσια.

Ανάμεσα σε αυτούς τους μικροϊδιοκτήτες γης και κατεξοχήν ανθρώπους που βιοπορίζονταν από την αγροτοκτηνοτροφία, ήταν και ο πατέρας μου. Θυμάμαι εκείνες τις παλιές κυψέλες με τα σανίδια που αποτελούσαν το σπίτι του μελισσοσμήνους. Ώσπου μια ημέρα, αποφάσισε να εκσυγχρονιστεί και σε αυτόν τον τομέα, προμηθευόμενος τις τότε καινούργιες κυψέλες ευρωπαϊκού τύπου με τα κινητά πλαίσια (τελάρα) τύπου Dadant.

Δυστυχώς όμως, η μοίρα τού επεφύλαξε άσχημα παιχνίδια και δεν πρόλαβε να μετακομίσει τα τέσσερα οικογενειακά μελισσοσμήνη στις νέες κυψέλες, διότι απεβίωσε ξαφνικά. Τότε έδωσα μια υπόσχεση: ότι θα φροντίσω να εκπληρώσω την επιθυμία του.

Για είκοσι επτά χρόνια, αυτά τα "μελισσόσπιτα" έμεναν άδεια μέσα στην αποθήκη. Τα έτρωγε το σαράκι, όπως ακριβώς κατέτρωγε και τη δική μου ψυχή η απώλεια ,μια απώλεια που όλοι βιώσαμε στην πιο μεγάλη της διάσταση, ο καθένας από διαφορετικό σημείο της επικράτειας, μιας και όλα τα παιδιά είχαμε οργανώσει τη ζωή μας μακριά, σε διαφορετικά αστικά κέντρα.

Ώσπου μια μέρα, έκανα πράξη την υπόσχεσή μου. Τοποθέτησα μέσα τους νέα μελισσοσμήνη και, με τη βοήθεια ενός φίλου μελισσοκόμου, έμαθα τα βασικά της μελισσοκομίας. Τώρα, έξι χρόνια μετά, κάθε φορά που επιθεωρώ μια κυψέλη και αναζητώ τη βασίλισσα, η θέα της μου φέρνει στον νου όλα τα χρόνια που πέρασαν και τον ίδιο τον πατέρα μου, που σαν πατριάρχης μάς φρόντιζε και μας πρόσεχε όλους.

 «Σήμερα, καθώς ο ήχος από το βουητό των μελισσών γεμίζει και πάλι την αυλή, νιώθω πως ο κύκλος επιτέλους έκλεισε. Αυτές οι κυψέλες δεν είναι πια απλά ξύλινα κουτιά σε μια αποθήκη, αλλά ένας ζωντανός δεσμός με τις ρίζες μου. Η υπόσχεση τηρήθηκε και η ζωή συνεχίζεται, ακριβώς όπως θα ήθελε και ο πατέρας μου.»

#μελισσοκομία #beekeeping #αναμνήσεις #παράδοση #dadanthive #μελίσσι #υπόσχεση

Ο Αλιάκμονας και το «Άγιο Όρος» της Μακεδονίας: Εκεί που η Ιστορία συναντά τον Θρύλο

 

«Εκεί που ο βράχοςΚαμήλα, ένας σιωπηλός μάρτυρας αιώνων"ακουμπά" τον ουρανό,  ο Αλιάκμονας κρύβει στα σπλάχνα του σύμφωνα με την λαϊκή φαντασία, την ολόχρυση άμαξα του Μακεδόνα στρατηλάτη.»

Ο Αλιάκμονας κυλά ήρεμα τα νερά του ανάμεσα στα Πιέρια και το Βέρμιο. Σε αυτόν εδώ τον τόπο, πίσω στον 9ο αιώνα, άνθησε ο μοναχισμός τόσο πολύ, που πολλοί ονόμασαν την περιοχή «Το Άγιο Όρος της Μακεδονίας».

Ο Βράχος «Καμήλα» και το χαμένο Ασκητήριο

Ανάμεσα στα δύο σημερινά μοναστήρια, τη Μονή Καλλίπετρας και την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου (Σκήτη), στέκεται ένας βράχος, ορόσημο που δεν γίνεται να μην τον προσέξεις. Οι παλιοί τον έλεγαν Τζαμάλα, εμείς σήμερα τον ξέρουμε ως Καμήλα.

Είναι ένας τεράστιος, μονοκόμματος βράχος που μοιάζει με πύργο. Φαίνεται από πολύ μακριά και για αιώνες ήταν το σημάδι προσανατολισμού για τους οδοιπόρους και τους ταξιδιώτες της περιοχής. Στη βάση αυτού του βράχου υπήρχε κάποτε το ασκητήριο του Οσίου Αντωνίου. Δυστυχώς, οι τοιχογραφίες του και το σπήλαιο χάθηκαν κάτω από τα νερά του Αλιάκμονα, όταν κατασκευάστηκαν τα υδροηλεκτρικά φράγματα την περίοδο 1975-1980. Το μόνο που μας απέμεινε είναι κάποιες φωτογραφίες που πρόλαβε να δημοσιεύσει ο ιστορικός Γεώργιος Χιονίδης.

Ο θρύλος για τον τάφο του Μεγάλου Αλεξάνδρου

Εδώ όμως είναι που το πράγμα γίνεται ακόμα πιο μαγικό. Η λαϊκή παράδοση της περιοχής μας λέει πως στη βάση αυτού του βράχου υπάρχει μια κρυφή σπηλιά. Πολλοί πιστεύουν πως εκεί βρίσκεται ίσως και ο τελικός τάφος του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Η φαντασία του κόσμου, που πάντα πλάθει τις πιο ωραίες ιστορίες, θέλει την κρύπτη γεμάτη με αμέτρητους τόνους χρυσού και την ολόχρυση άμαξα του μεγάλου στρατηλάτη. Μάλιστα, ο Ευάγγελος Στεφανόπουλος στο βιβλίο του ((1972), Ανέκδοτα Χειρόγραφα Δάσκιον (Πιερίων) Ιστορία – Λαογραφία, διασκευή – παρουσίαση Α.Μ. Τζαφερόπουλου, Βέροια) περιγράφει πώς έγινε η μεταφορά της σορού του Μακεδόνα βασιλιά μέσα από αυτά τα δύσβατα βουνά και τα άγρια φαράγγια.

«Σήμερα, η εικόνα του τοπίου έχει αλλάξει, όμως η ενέργεια αυτού του ιερού βράχου παραμένει ίδια. Αξίζει μια βόλτα μέχρι εκεί για να νιώσετε τη γαλήνη του ποταμού.»

---

Το χαμένο βασίλειο της Μυθωνίας και τα μυστικά του "Άδηλου Τάφου"

 

• 

  
  "Μια διήγηση βασισμένη στις παραδόσεις των γερόντων για το μυστηριώδες βασίλειο της Μυθωνίας, όπως περιγράφεται στο βιβλίο μου 'Άδηλος Τάφος'.
  
  Βασίλειο της Μυθωνίας
  
  Τα πολύ παλιά τα χρόνια εδώ στην περιοχή υπήρχε ένα μικρό βασίλειο που το λέγανε Μυθωνία με πρώτο βασιλιά της τον Μύθωνα. Αυτό το βασίλειο, όπως και το διπλανό βασίλειο του βασιλιά Λείβιθρου, τα είχανε από την προστασία τους οι θεοί του Ολύμπου, ο Δίας και ο Απόλλωνας. Ο παππούς μου έλεγε, ότι ο Άγγλος τα γνώριζε πολύ καλά αυτά, όπως και το που ήτανε ο τάφος αυτού του μυθικού βασιλιά του Μύθωνα. Ο Άγγλος τα γνώριζε όλα αυτά από αυτό το βιβλίο και για αυτό τον λόγο και είχε πολύ καλή γνώση για την ιστορία της περιοχής. Δυστυχώς όμως χάθηκε και αυτός από τα εμφύλια πάθη και μίση της φυλής μας, ακολουθώντας την τύχη τόσων και τόσων άλλων Ελλήνων. Αυτό το βασίλειο της Μυθωνίας, ήτανε και το μοναδικό βασίλειο που παρέμεινε μετά από την κατάκτηση της Μακεδονίας από τους Ρωμαίους και ο βασιλιάς του βασιλείου μεταξύ των άλλων είχε και πολλά προνόμια. Στο βασίλειο αυτό οι κάτοικοι του ζούσανε βασικά από τα αιγοπρόβατα τα οποία βόσκανε σε αυτά τα βουνά. Η ρωμαϊκή φρουρά που έδρευε στα στενά και έλεγχε την ασφάλεια των δρομολογίων είχε πολλές ανάγκες σε κρέας, τυριά και άλλα προϊόντα. Ο μοναδικός προμηθευτής που κάλυπτε τις ανάγκες της πολυπληθούς αυτής φρουράς σε κρέας και γαλακτοκομικά προϊόντα, ήτανε πάντα αυτό το βασίλειο. Αυτό ήτανε ένα από τα προνόμια που είχανε χορηγηθεί με μια ειδική διαταγή ενός Ρωμαίου αυτοκράτορα. Το σημαντικότερο όμως ήτανε ότι ο βασιλιάς αυτού του βασιλείου μπορούσε να κινητοποιήσει και να έχει τον έλεγχο της ρωμαϊκής φρουράς σε κάποιες ειδικές περιπτώσεις.
  
  Βασιλιάς Λαζαίος
  
  Ο παππούς μου έλεγε επίσης ότι κάποτε στα πολύ παλιά χρόνια ότι βασιλιάς αυτού του αρχαίου βασιλείου της Μυθωνίας, υπήρξε και ο Λαζαίος με την γυναίκα του την βασίλισσα Μαριάμ. Νομίζω κάπου κατά τον 6ο αιώνα θα ήτανε τότε που αυτός ο Λαζαίος ανέλαβε την βασιλεία της Μυθωνίας στην πόλη του Τιμοθέου. Από τότε αυτός ο βασιλιάς και οι απόγονοί του βασιλέψανε για πάρα πολλά χρόνια στην περιοχή μέχρι τότε που ήρθανε οι τούρκοι και κατάστρεψαν το βασίλειο τους καθώς και την πόλη που διέμεναν. Οι λίγοι απόγονοί τους που διασωθήκανε τότε διασκορπιστήκανε στην τριγύρω περιοχή μιας το αρχικό χωριό τους χάθηκε από προσώπου γης, άλλοι πηγαίνοντας στην Θεσσαλία και πολλοί λιγότεροι που παρέμειναν σε διάφορα χωριά στα τριγύρω βουνά.
  
  Η άγνωστη Πόλη Νικόπολη της Πιερίας
  
  Μια μικρή κοινότητα από αυτούς τους κατοίκους τότε ήτανε που διάλεξε να διαμείνει σε μια απόμερη περιοχή στο κοντά στο βουνό Φλάμπουρο διότι εκεί που υπήρχε από την αρχαιότητα η ξεχασμένη πόλη που άνηκε στο βασίλειο τους την Νικόπολη και στο παλιό κάστρο της

Did Alexander the Great’s Body Ever Really Disappear?

 

Caracalla and the Mystery of the Sema (215 AD)

The search for the tomb of Alexander the Great often focuses on where it was, but perhaps the more important question is when the embalmed body disappeared. According to ancient sources, the last confirmed contact with the body occurred in 215 AD by Caracalla, an event closely tied to the body’s disappearance from history.

---

Caracalla’s Alexander Cult

Marcus Aurelius Antoninus Caracalla ruled Rome from 198–217 AD and was deeply obsessed with Alexander the Great. His “Alexander worship” was more than admiration—it was a political and spiritual strategy, leading him to:

• Reorganize the Roman army after the Macedonian phalanx.

• Create a special division of 16,000 men, the “Phalanx of Alexander,” equipped with sarissas, linen helmets, and armor, reviving 4th century BC warfare techniques.[1][2]

Formed in 214 AD and formally integrated into the Roman legions by 221 AD, this phalanx reflects not only military strategy but also Caracalla’s belief that he was the incarnation of Alexander.

---

The Journey to Egypt and the Visit to the Sema

Caracalla’s visit to Alexandria in 215 AD marked a turning point. According to Herodian and Cassius Dio, he:

1. Paid homage to Alexander the Great’s body at the “Sema,” removing personal items for ritual purposes.

2. Completed a concealment process that had begun under the reign of Septimius Severus, safeguarding the body from public view.[3]

The Case of Serenus Sammonicus

The concealment had immediate consequences for Serenus Sammonicus. He was condemned and executed in 212 AD for violating orders given by both Caracalla and his father, Septimius Severus, since 199 AD regarding access to the crypt under the Serapeum where Alexander’s body had been placed.

This action demonstrates the significance Caracalla attributed to the sanctity of Alexander’s remains and the rituals for their secure preservation.[4] Immediately afterward, a massacre of several Alexandrians followed.[5]

---

Historical Gap and Open Questions

After 215 AD, references to the body vanish. The decline of the Sema during the 4th century[6] leaves only monumental traces. From that moment on, no historian confirms contact with the body.

Could the disappearance of Alexander’s body be directly linked to Caracalla’s ideological and strategic actions?

While not proof, this historical hypothesis inspires further investigation and has fueled fictional accounts, including my novel The Invisible Tomb.[7]

---

Conclusion

The last confirmed contact with Alexander the Great’s body was in 215 AD, during Caracalla’s visit. After that, the sources fall silent.

History does not offer certainties, only a mystery linking:

• An emperor obsessed with Alexander

• Military and political strategy

• An archaeological and historiographical gap

And the question remains: Where did the body go? Or was the crucial issue when it vanished?

---

References

1. Herodian, History of the Roman Empire, Book IV.

2. Cassius Dio, Roman History, Book LXXIX.

3. Philo of Alexandria, Legatio ad Gaium, c. 40–41.

4. Historia Augusta, Life of Caracalla, 17–18.

5. Historia Augusta, Life of Caracalla, 19.

6. Lane Fox, Robin, Alexander the Great, Penguin Books, 2004, pp. 795–800.

7. Prokopis, Ioannis, The Invisible Tomb, Amazon Kindle, 2025.

---

Engagement & Teaser:
The mystery continues… In the next article, we will examine possible routes of Alexander’s body after the Sema and the role of Macedonia in its historical fate.

Welcome | The Mystery of Alexander’s Tomb: A Field Researcher’s Perspective

 

Θέση Τάφου

Θέση Τελετής

Welcome to my research archive. My name is Ioannis Prokopis, a retired Lieutenant General of the Hellenic Army. For years, I have dedicated my life to solving one of history's greatest mysteries: the location of the Unmarked Tomb of Alexander the Great.

This blog serves as a digital repository for the evidence I have gathered—not just from books, but from the ground itself. My approach is unique because it combines:

• Military Terrain Analysis: As a tactical officer, I analyze the logistics and the landscape involved in the relocation of Alexander's remains.
• Oral Traditions & Folklore: I have traveled to remote locations in Macedonia and beyond, recording "living memories" from local communities that have been passed down for generations.
• Archaeological Evidence: Correlating forgotten sites with historical texts and topographical data.

How to navigate this research:
If you are interested in my specific findings regarding the burial site, please explore the section:
👉 Label: θεωρία Τάφου / Tomb Theory

My work is also presented in a narrative form in my historical novels. My latest book, "Adilos Tafos: The Unmarked Tomb of Alexander the Great", is available in English on Amazon Kindle: 

https://www.amazon.com/-/es/Ioannis-Prokopis-ebook/dp/B0FNNP2V23

I invite you to look at the evidence, the maps, and the photographs. History is a puzzle, and sometimes the most important pieces are found where no one else is looking.

Feel free to contact me or leave a comment on my posts.

Ο Θρύλος της σκιώδης στρατιάς του Μεγάλου Αλεξάνδρου

 Θρύλοι από την λαϊκή παράδοση που λήφθηκαν και αυτοί υπόψη για την συγγραφή του βιβλίου Άδηλος Τάφος και αφορούν την Μακεδονική φάλαγγα του Αλεξάνδρου την οποία συγκρότησε ο αυτοκράτορας Καρακάλλας για την μεταφορά της σορού του Μεγάλού Αλέξανδρου στην Πιερία.

Για χρόνια, η αναζήτηση της αλήθειας για την τελική κατοικία του Μεγάλου Αλεξάνδρου με οδήγησε στην μελέτη πέρα από τα καθιερωμένα ιστορικά εγχειρίδια. Βασισμένος σε αρχαίες πηγές (Δίων Κάσσιος, Ηρωδιανός κλπ), σε απόκρυφες αναφορές λογίων όπως ο Σερήνος Σαμμονικός, αλλά κυρίως στην εξαντλητική έρευνα πεδίου στην Πιερική γη, συνέθεσα το παζλ μιας «ιερής κλοπής και μυστικής τελετής» που άλλαξε τον χάρτη της ιστορίας. Αναζητώντας στοιχεία που να εδραιώνουν την θεωρία μου περί της θέσης του τελικού τάφου του Μεγάλου Αλεξάνδρου, όπως αυτή παρουσιάζεται στο βιβλίο μου Άδηλος τάφος οι πολλές λαογραφικές λεπτομέρειες όπως μερικές που αναφέρονται εδώ συνθέτουν μια νέα οπτική γωνία της ιστορικής αλήθειας που αποκρύφτηκε και χάθηκε. Μερικές από αυτές τις άγνωστες στο σύνολο λαογραφικές λεπτομέρειες όπως παρακάτω:

Ο Γάλλος αρχαιολόγος Léon Heuzey που ανακάλυψε τον τάφο στον Κορινό (1855) και σημείωνε ότι οι ντόπιοι φοβούνταν να πλησιάσουν ορισμένα σημεία τη νύχτα, μιλώντας για «φαντάσματα στρατιωτών».

Τοπικά Χρονικά: Σε παλιές καταγραφές της Κατερίνης, αναφέρεται ο όρος «Στρατιά των Σκιών». Λέγεται ότι εμφανίζονταν όταν η σελήνη ήταν σε συγκεκριμένη φάση, ακολουθώντας την κοίτη του ποταμού προς τα Στενά της Πέτρας. Έπεται συνέχεια στο οδοιπορικό μιας και από μόνο του αποτελεί μια πρόσκληση σε όσους αναζητούν την αλήθεια με τα δικά τους μάτια, μακριά από σκοπιμότητες και «γνωριμίες».

"Σημείωση: Η παρούσα εικονογραφία δημιουργήθηκε με τη βοήθεια μοντέλου τεχνητής νοημοσύνης "

Πόση αλήθεια μπορεί να υπάρχει άραγε στις αφηγήσεις των Θησαυροκυνηγών;

 Απόσπασμα από ένα ανέκδοτο μυθιστόρημα μου, μέσα από τις διηγήσεις και την αναφορά σε έγγραφα που κατά καιρούς όπως διατεινότανε είχε καταθέσει στις αρμόδιες υπηρεσίες, ο πρωταγωνιστής της ιστορίας:

Στην συνέχεια και χωρίς απρόοπτα προχωρήσανε μέχρι το τέλος της μεγάλης αίθουσας όπου ένα μεγάλο βάραθρο πλάτους πέντε ή έξη μέτρων έχασκε μπροστά στον ανατολικό τοίχο. Μπροστά σε αυτό τον τοίχο και απέναντι τους, έστεκε εφαπτομένη μια μεγάλη δίφυλλη χάλκινη πόρτα με κύριο χαρακτηριστικό της τα υπερμεγέθη περιμετρικά καρφιά. Όπως παρατήρησε στο φως της λάμπας αυτή δεν έφερε κανένα πόμολο η κάποιο σημείο πιασίματος τέτοιο που να μπορεί κάποιος να την ανοίξει. Επιπλέον η κατασκευή της ήταν με τέτοιο τρόπο τοποθετημένη στον βραχισμό χωρίς να υπάρχει ούτε ένα χιλιοστό εδάφους ώστε να γεφυρωθεί το βάραθρό που ήταν μπροστά της. Το πλάτος του βαράθρου με μια πρόχειρη εκτίμηση του ήταν πάνω από πέντε ίσως και έξι μέτρα, ενώ για το βάθος συμπέρανε ότι θα πρέπει να ήταν αρκετά μεγάλο μιας και μια μεγάλη πέτρα την οποία έριξε εντός του ούτε καν ακούστηκε να κτυπά στον πυθμένα του.....

Μνημειώδης πόρτα πάνω από χάσμα

"Σημείωση: Η παρούσα εικονογραφία δημιουργήθηκε με τη βοήθεια μοντέλου τεχνητής νοημοσύνης "

Η υστεροφημία του Μεγάλου Αλεξάνδρου και το μουσείο με την αίθουσα των Θεών

Συνήθως όταν αναφερόμαστε για τον Μέγα Αλέξανδρο στεκόμαστε στις μάχες, στις κατακτήσεις και στη στρατιωτική του ιδιοφυΐα. Πολύ πιο σπάνια, όμως, σκεφτόμαστε τι είδους κόσμο ήθελε πραγματικά να αφήσει πίσω του.

 

Ο Μέγας Αλέξανδρος δεν φέρθηκε απλώς σαν ένας κατακτητής που επιβάλλει τη δική του τάξη πραγμάτων. Σεβάστηκε τις τοπικές λατρείες, τίμησε ξένους θεούς, ταύτισε θεότητες διαφορετικών πολιτισμών (όπως τον Άμμωνα με τον Δία) και προσπάθησε στο μέτρο που το επέτρεπε η εποχή του να συνθέσει Ανατολή και Δύση. Αυτό δεν ήταν μόνο πολιτική. Ήταν και όραμα.

              

Σημείωση: Η παρούσα εικονογραφία  δημιουργήθηκε με τη βοήθεια μοντέλου τεχνητής νοημοσύνης

Μέσα σε αυτό το πνεύμα αλλά και από την μελέτη διαφόρων λαογραφικών κειμένων και παραδόσεων, γεννήθηκε μια λογοτεχνική ιδέα που επεξεργάζομαι:  την δημιουργία ενός μοναδικού και πρότυπου Μουσείου το οποίο θα αποτελούσε ένα πρωτοποριακό έργο μύησης και εκπαίδευσης των πεφωτισμένων τη εποχής του. Μια  γενική ιδέα που ανατέθηκε στον Δεινοκράτη για την κατασκευή, ενός ιδιαίτερου εκπαιδευτικού μουσείου, που θα περιλάμβανε όλα τα σπουδαία επιτεύγματα των λαών που ο στρατηλάτης είχε συναντήσει στην πορεία του μέχρι τότε. Μέσα σε αυτό θα συμπεριλαμβανότανε και η ύπαρξη μιας αίθουσας του μουσείου αφιερωμένη στους θεούς. Ενός χώρου όπου θα συνυπήρχαν όλες οι γνωστές θεότητες των λαών της αυτοκρατορίας. Ελληνικές, αιγυπτιακές, περσικές, Βαβυλωνιακές, ιουδαϊκές. Όχι ως τρόπαια κατάκτησης, αλλά ως αναγνώριση της πνευματικής ταυτότητας κάθε λαού.

 

Ένα τέτοιο μουσείο δεν θα ήταν απλώς μια συλλογή αγαλμάτων. Θα περιλάμβανε αναπαραστάσεις τελετών, ιερούς χώρους, πληροφορίες για τις λατρείες και την τελετουργία τους. Έναν χώρο που δεν θα απαιτούσε προσκύνημα σε έναν θεό, αλλά σεβασμό προς όλους. Ένα πολυπολιτισμικό θρησκευτικό μουσείο της ανθρωπότητας, αιώνες πριν επινοηθεί ο ίδιος ο όρος.

 

Ιστορικά, φυσικά, κάτι τέτοιο όπως γνωρίζουμε μέχρι σήμερα δεν υπήρξε ποτέ. Υπάρχουν βέβαια πολλές αναφορές για αυτό το θέμα σε διάφορα λαογραφικά κείμενα και παραδόσεις. Όμως ως λογοτεχνική προέκταση του τρόπου με τον οποίο ο Αλέξανδρος αντιμετώπισε τους λαούς που κατέκτησε, μου φαίνεται απόλυτα συμβατό. Αν κάτι φαίνεται να τον απασχολούσε βαθιά, δεν ήταν μόνο να κατακτήσει τον κόσμο, αλλά να τον ενώσει κάτω από ένα κοινό πολιτισμικό νόημα.

 

Αυτή η ιδέα αποτελεί τον πυρήνα ενός μυθιστορηματικού εγχειρήματος που δουλεύω: μια διαφορετική ματιά στην υστεροφημία του Αλεξάνδρου. Όχι μόνο ως μέγας στρατηλάτης, αλλά ως ενωτής πολιτισμών· όχι μόνο μέσα από μάχες, αλλά και μέσα από σύμβολα, χώρους και ιδέες που μιλούν για έναν κόσμο κοινό και όχι διαχωρισμένο.

Ο θρύλος της Ωριάς και το κάστρο στον Όλυμπο Μύθος, παράδοση και ιστορικές παραλλαγές

 

Εισαγωγή

Σε πολλά μέρη της Ελλάδας συναντά κανείς παραλλαγές του ίδιου θρύλου:

μιας βασίλισσας που, μπροστά στην άλωση του κάστρου της από τους Οθωμανούς, προτιμά τον θάνατο από την ατίμωση.

Ο μύθος αυτός, γνωστός ευρύτερα ως «ο θρύλος της Ωριάς», εμφανίζεται με διαφορετικές τοποθεσίες, ονόματα και λεπτομέρειες, αλλά με σταθερό πυρήνα: την πτώση ενός κάστρου, την προδοσία ή αποκάλυψη ενός μυστικού περάσματος και την αυτοκτονία της βασίλισσας.

Η παρακάτω εκδοχή αποτυπώνει μια τοπική παράδοση που συνδέεται με κάστρο στα στενά του Ολύμπου.

Το απόσπασμα του θρύλου

Υπάρχουν πολλοί μύθοι που λέγονται για αυτό το κάστρο. Ένας από αυτούς εξιστορεί ότι όταν οι Τούρκοι το πολιορκούσαν με τη χρήση πολιορκητικών κριών, οι αμυνόμενοι τους κατέστρεφαν ρίχνοντας ειδικά βάρη δεμένα με σκοινιά στο αδύνατο σημείο τους, αποκόπτοντας έτσι την κεφαλή από το στέλεχος του μηχανισμού.

Όταν τα σκοινιά φθάρθηκαν από την υπερβολική χρήση, λέγεται ότι οι γυναίκες των αμυνομένων έκοψαν τα μαλλιά τους και τα έπλεξαν για να φτιάξουν νέα σκοινιά, σε μια απέλπιδα προσπάθεια να μη χαθεί το κάστρο.

Σύμφωνα με τον θρύλο, υπήρχε και ένα υπόγειο πέρασμα που οδηγούσε από το κάστρο στον ποταμό. Το πέρασμα αυτό αποκαλύφθηκε όταν μια γάτα ακολουθούσε τις γυναίκες που μετέφεραν νερό, γεγονός που πρόδωσε τη μυστική διαδρομή στους πολιορκητές.

Πριν από την τελική άλωση, η βασίλισσα της πόλης, η Ρόϊδω, προτίμησε τον θάνατο από την ατίμωση. Έριξε πρώτα το παιδί της στη χαράδρα και στη συνέχεια πήδηξε και η ίδια στον ποταμό Ίταμο (ή Αγιονέρι), όπου και σκοτώθηκε.

Οι επιζώντες, σύμφωνα με την παράδοση, εγκαταστάθηκαν στη σημερινή τοποθεσία του χωριού Άγιος Δημήτριος Πιερίας.

Σχόλιο  σύνδεση με τον γνωστό θρύλο της Ωριάς

Η παραπάνω αφήγηση παρουσιάζει εντυπωσιακές ομοιότητες με τον γνωστό θρύλο της Ωριάς, που συναντάται σε πολλά μέρη της Ελλάδας.

Ο συγγραφέας Γιάννης Γκίκας, στο έργο του «Κάστρα – Ταξίδια στην Ελλάδα του θρύλου και της πραγματικότητας», αναφέρει τον ίδιο θρύλο για το κάστρο της Ωριάς, τοποθετώντας τον στα Τέμπη, στο βυζαντινό φρούριο Λυκοστόμιον.

Ωστόσο, παρόμοιες παραλλαγές εμφανίζονται και αλλού, γεγονός που δείχνει ότι πρόκειται για έναν διαδεδομένο λαϊκό μύθο της περιόδου της οθωμανικής κατάκτησης. Η επανάληψη του ίδιου μοτίβου κάστρο, μυστικό πέρασμα, προδοσία, αυτοκτονία της βασίλισσας υποδηλώνει συλλογική μνήμη και όχι ένα μοναδικό ιστορικό γεγονός.

Ερμηνευτική παρατήρηση

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η σύνδεση του ονόματος της βασίλισσας με το τοπικό τοπωνύμιο ή φυσικά στοιχεία του χώρου (όπως η ροδιά που, σύμφωνα με την παράδοση, φύεται στο σημείο της πτώσης της).

Αυτό το στοιχείο συναντάται συχνά στη λαογραφία, όπου οι θρύλοι “δένουν” με το τοπίο για να αποκτήσουν μεγαλύτερη αίσθηση ιστορικής συνέχειας και τοπικής ταυτότητας.

Επίλογος

Ο θρύλος της Ωριάς, είτε τοποθετείται στα Τέμπη είτε στα στενά του Ολύμπου είτε αλλού, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς η ιστορική μνήμη, ο μύθος και η λαϊκή αφήγηση πλέκονται σε ένα ενιαίο αφήγημα.

Δεν πρόκειται για ιστορική τεκμηρίωση, αλλά για μια πολιτισμική καταγραφή ενός μύθου που επιβιώνει μέσα στον χρόνο και αποκαλύπτει τον τρόπο με τον οποίο οι κοινωνίες ερμηνεύουν τραυματικά γεγονότα του παρελθόντος.

Σημείωση 

Το παραπάνω απόσπασμα προέρχεται από μυθιστορηματικό έργο μου, βασισμένο σε τοπικές παραδόσεις και θρύλους.

Σκοπός της ανάρτησης είναι η λαογραφική και αφηγηματική καταγραφή του μύθου, όχι η ιστορική τεκμηρίωση

Υποστηρίχθηκε από τεχνητή νοημοσύνη.