Ιστορία και η Λεηλασία του Ναού της Αφαίας στην Αίγινα

Αφορμή για αυτή την ανάρτηση αποτελούν οι εντυπώσεις από ένα οικογενειακό μας ταξίδι στην Αίγινα. Η ανάρτηση αφορά τα αρχαία ερείπια του ιερού και του ναού που ήταν αφιερωμένα στη θεά Αφαία, στην ανατολική πλευρά του νησιού.

Ο Ναός της Αφαίας στην Αίγινα

Λίγη ιστορία για αυτόν τον ναό

Διαβάζουμε στον αρχαίο περιηγητή Παυσανία και στο βιβλίο του (Ελλάδος Περιήγησις, Β', Κορινθιακά, κεφ. 30 παρ. 3), τα παρακάτω για το αρχαίο αυτό ιερό:

«ἐν Αἰγίνῃ δὲ πρὸς τὸ ὄρος τοῦ Πανελληνίου Διὸς ἰοῦσιν, ἔστιν Ἀφαίας ἱερόν, ἐς ἣν καὶ Πίνδαρος ᾆσμα Αἰγινήταις ἐποίησε. φασὶ δὲ οἱ Κρῆτες-- τούτοις γάρ ἐστι τὰ ἐς αὐτὴν ἐπιχώρια--Καρμάνορος τοῦ καθήραντος Ἀπόλλωνα ἐπὶ φόνῳ τῶ Πύθωνος παῖδα Εὔβουλον εἶναι, Διὸς δὲ καὶ Κάρμης τῆς Εὐβούλου Βριτόμαρτιν γενέσθαι: χαίρειν δὲ αὐτὴν δρόμοις τε καὶ θήραις καὶ Ἀρτέμιδι μάλιστα φίλην εἶναι: Μίνω δὲ ἐρασθέντα φεύγουσα ἔῤῥιψεν ἑαυτὴν ἐς δίκτυα ἀφειμένα ἐπ' ἰχθύων θήρᾳ. ταύτην μὲν θεὸν ἐποίησεν Ἄρτεμις, σέβουσι δὲ οὐ Κρῆτες μόνον ἀλλὰ καὶ Αἰγινῆται, λέγοντες φαίνεσθαί σφισιν ἐν τῇ νήσῳ τὴν Βριτόμαρτιν. ἐπίκλησις δέ οἱ παρά τε Αἰγινήταις ἐστὶν Ἀφαίας καὶ Δίκτυννα ἐν Κρήτῃ».

Η σύγχρονη μετάφρασή του είναι:

«Καθώς πηγαίνει κανείς στην Αίγινα προς το όρος του Πανελληνίου Διός, συναντά το ιερό της Αφαίας, για την οποία μάλιστα ο Πίνδαρος συνέθεσε ύμνο για τους Αιγινήτες. Οι Κρήτες, αφού σε αυτούς ανήκουν οι τοπικές παραδόσεις για τη θεά, λένε ότι αυτή ήταν κόρη του Εύβουλου (ο οποίος ήταν γιος του Κάρμανορα, αυτού που καθάρισε τον Απόλλωνα για τον φόνο του Πύθωνα), και της Κάρμης, της κόρης του Εύβουλου. Επίσης αναφέρουν ότι η Βριτόμαρτις απολάμβανε το τρέξιμο και το κυνήγι, και ήταν ιδιαίτερα αγαπητή στην Άρτεμη. Όταν ο Μίνωας την ερωτεύτηκε και την κυνηγούσε, εκείνη έπεσε στη θάλασσα μέσα σε δίχτυα που είχαν απλωθεί για ψάρεμα. Η Άρτεμη την έκανε θεά και τη λατρεύουν όχι μόνο οι Κρήτες, αλλά και οι Αιγινήτες, οι οποίοι λένε ότι η Βριτόμαρτις εμφανίζεται στο νησί τους. Το προσωνύμιο της θεάς στους μεν Αιγινήτες είναι Αφαία, στους δε Κρήτες Δίκτυννα».

Κάστρο του Σβέριν: Εκεί όπου μέχρι σήμερα βασιλεύει η βυζαντινή διπλωματία

 Αφορμή για αυτή την ανάρτηση αποτελούν οι εντυπώσεις που δημιουργούνται από ένα ταξίδι για υπηρεσιακούς λόγους στην έδρα του Κοινοβουλίου του κρατιδίου Μεκλεμβούργο-Πομερανία, και συγκεκριμένα στο Κάστρο του Σβέριν (Schwerin Castle) στη Γερμανία.

Το κάστρο του Σβέριν (Schwerin Castle) στη Γερμανία

Το συγκεκριμένο κάστρο χτίστηκε το 973 μ.Χ. πάνω σε ένα νησάκι μέσα στην κεντρική λίμνη της πόλης Σβέριν και αποτέλεσε την επίσημη έδρα των δουκών του Μεκλεμβούργου. Σήμερα αποτελεί μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO λόγω της μοναδικής αρχιτεκτονικής του. Πολύ έξυπνα συνδυασμένο από τις γερμανικές αρχές, το κάστρο λειτουργεί ως μουσείο ανοιχτό για τους τουρίστες, αλλά παράλληλα ποτέ δεν σταμάτησε να είναι και η έδρα του Κοινοβουλίου του κρατιδίου Μεκλεμβούργο-Πομερανία.

Αχλαδοχώρι Σερρών: Οδοιπορικό στο σπήλαιο με το εκκλησάκι της Αναλήψεως

 Η περιοχή στο Αχλαδοχώρι των Σερρών κρύβει μια ιδιαίτερη και βαθιά ιστορία ασκητισμού, αλλά και προστασίας. Μια ιστορία που συνδέεται άρρηκτα με τη γεωγραφία του χωριού στα βάθη των αιώνων.

Η γιορτή της Αναλήψεως και η θρησκευτική ευλάβεια

Μέσα στον βράχο το παρεκκλήσιο της Αναλήψεως

Κάθε χρόνο, στο λαξευμένο μέσα στον βράχο παρεκκλήσιο της Αναλήψεως, τελείται πανηγυρική θεία λειτουργία χοροστατούντος του Μητροπολίτη Σιδηροκάστρου. Είναι άξιο αναφοράς το γεγονός ότι ανάμεσα στο πλήθος των προσκυνητών που κατακλύζουν τον χώρο, παρευρίσκεται σταθερά και μεγάλος αριθμός πιστών από τη γειτονική χώρα, τη Βουλγαρία, αποδεικνύοντας τη διασυνοριακή ακτινοβολία του μνημείου.

Τα σπήλαια του φαραγγιού: Από τον ασκητισμό στις στάνες

Μεγάλη εντύπωση προκαλεί στον επισκέπτη η ύπαρξη φυσικών σπηλαίων μέσα στο παρακείμενο φαράγγι. Αν και τις τελευταίες δεκαετίες τα σπήλαια αυτά χρησιμοποιήθηκαν κυρίως ως στάνες από τους κτηνοτρόφους, η αρχική τους χρήση ήταν τελείως διαφορετική.

Κατά τη βυζαντινή και υστεροβυζαντινή περίοδο, οι φυσικές αυτές κοιλότητες στα κάθετα τοιχώματα του φαραγγιού μετατράπηκαν σε χώρους ασκητισμού. Άνθρωποι που εγκατέλειψαν τα εγκόσμια έγιναν μοναχοί και ερημίτες, αναζητώντας τη θέωση μέσα από την απόλυτη απομόνωση και την αδιάλειπτη προσευχή.

Αναζητώντας το βυθισμένο ασκηταριό του Αγίου Αντωνίου του Βεροιώτη στον Αλιάκμονα

 

Ενα δυσπρόσιτο σπήλαιο-ασκηταριό

Ο Όσιος Αντώνιος ο Νέος είναι ο πολιούχος και προστάτης της πόλης της Βέροιας. Έζησε και ασκήτεψε με αυστηρότητα κατά τον 11ο αιώνα στην περιοχή, επιλέγοντας ως καταφύγιο ένα δυσπρόσιτο σπήλαιο-ασκηταριό. Πρόκειται για ένα από τα αρχαιότερα γνωστά κατοικημένα ασκητήρια στην κοιλάδα του ποταμού Αλιάκμονα, το οποίο για αιώνες αποτελούσε φάρο πνευματικότητας.

Η τοποθεσία και η ιστορική καταγραφή

Η ακριβής θέση του σπηλαίου βρισκόταν στην όχθη του ποταμού Αλιάκμονα, στην πλευρά της Τζαμάλας και της Καλλίπετρας. Σύμφωνα με παλιές αφηγήσεις και μαρτυρίες, το εσωτερικό του σπηλαίου ήταν πλούσια διακοσμημένο με σπουδαίες βυζαντινές τοιχογραφίες.

Ο Γιώργος Χιονίδης, ένας κορυφαίος δικηγόρος, συγγραφέας και ιστορικός της Βέροιας, στο πλαίσιο της μνημειώδους έρευνάς του, περιηγήθηκε σε όλες τις Σκήτες της περιοχής. Τις κατέγραψε συστηματικά και τις διέσωσε φωτογραφικά ως πολύτιμα μνημεία. Στο εμβληματικό βιβλίο του «Ιστορία της Βέροιας (Βυζαντινοί Χρόνοι)», περιλαμβάνεται και μια σπάνια, ιστορική ασπρόμαυρη φωτογραφία από αυτό το αρχικό, αυθεντικό ασκηταριό του Αγίου Αντωνίου.

Η καταβύθιση από τα έργα της ΔΕΗ

Στο σημείο του βυθισμένου ασκηταριού του Αγίου Αντωνίου του Βεροιώτη 

Η μοίρα του μνημείου άλλαξε ριζικά όταν κατασκευάστηκαν τα μεγάλα υδροηλεκτρικά φράγματα της ΔΕΗ στην περιοχή. Με τη δημιουργία της τεχνητής λίμνης, η στάθμη των νερών του ποταμού ανέβηκε κατά 70 ολόκληρα μέτρα.

Μεσολόγγι: Η μαρμάρινη πλάκα των προμαχώνων με τα ονόματα ηρώων που οι περισσότεροι προσπερνούν

 

Εισαγωγή

Αν και πολλές φορές στο παρελθόν είχα επισκεφτεί την Ιερή Πόλη του Μεσολογγίου, ελάχιστες φορές μετέβαινα στον Κήπο των Ηρώων. Θεωρούσα, ίσως επιφανειακά, ότι αν τον επισκεφτεί κανείς μία ή δύο φορές είναι αρκετό για να αισθανθεί το δέος της θυσίας.

Κατά την τελευταία επίσκεψή μου, όμως, μια τυχαία ματιά σε μια μαρμάρινη πλάκα, στην οποία παλαιότερα δεν είχα δώσει καμία σημασία, στάθηκε η αφορμή για να «ξεσκονίσω» και να θυμηθώ όσα είχα διδαχθεί ως μαθητής αλλά και όσα είχα διαβάσει μετέπειτα. Αυτή η απλή πλάκα ανέγραφε τα ονόματα από τους προμαχώνες, τους πύργους και τα κανονιοστάσια του Μεσολογγίου.

Η μαρμάρινη πλάκα με τους Προμαχώνες, τα Πυργώματα και τα Κανονιοστάσια

Η μαρμάρινη πλάκα των προμαχώνων στο Μεσολόγγι