Ο χαμένος θησαυρός του Άρπαλου βρίσκεται στην Ήλιδα;

 

Ο χαμένος θησαυρός του Άρπαλου βρίσκεται στην Ήλιδα;

Απεικόνηση χρυσών τάλαντων (26,5 κιλά περίπου)

Ένας παλιός θρύλος για έναν χαμένο μακεδονικό θησαυρό στην Ηλεία στάθηκε η αφορμή να ασχοληθώ πιο συστηματικά με την περιοχή των θινών της Παναγούδας στην Ηλεία.

 

Ιστορικά δεδομένα

Σύμφωνα με τους αρχαίους συγγραφείς (Διόδωρος ο Σικελιώτης, Πλούταρχος κ.ά.):

Ο Άρπαλος ο θησαυροφύλακας των Μακεδόνων, υφάρπαξε το 323 π.Χ. μέρος από το θησαυροφυλάκιο της Βαβυλώνας, ποσού των πέντε χιλιάδων χρυσών τάλαντων.

 Μετά την αποτυχία του ο Άρπαλος να λάβει άσυλο στην Αθήνα, αποσύρθηκε με τον στόλο του και τους μισθοφόρους στο ακρωτήρι του Ταίναρου (ουδέτερη ζώνη εκτός επιρροής του Μεγάλου Αλεξάνδρου).

Από εκεί χάθηκαν και τα ίχνη της μεταφοράς του θησαυρού.

Ο Θρύλος του Ανήλιαγου Βασιλιά στο Χλεμούτσι και την Αρχαία Ήλιδα

                          Μακέτα από το κάστρο Χλεμούτσι (Clairmont)


Αφορμή για αυτή την ανάρτηση στάθηκε μία από τις πολλές επισκέψεις μου στα αξιοθέατα του νομού Ηλείας, όπως το κάστρο Χλεμούτσι (Clairmont) και η αρχαία Ήλιδα.

Ένα χαρακτηριστικό στοιχείο που φαίνεται να ενώνει δύο κατά τα άλλα διαφορετικές εποχές είναι ο θρύλος του Ανήλιαγου βασιλιά.

Ο θρύλος

Πρόκειται για έναν θρύλο που ενέπνευσε λογοτέχνες όπως ο Ιωάννης Πολέμης, Δημήτρης Χατζής κα. Ο Νικόλαος Πολίτης, στο έργο του «Μελέται περί του βίου και της γλώσσης του ελληνικού λαού: Παραδόσεις - Μέρος Α΄», καταγράφει την ακόλουθη αφήγηση:

Πώς η λαϊκή παράδοση συνδέει τον Μέγα Αλέξανδρο με τον Άγιο Γεώργιο

 

Άγιος Γεώργιος ο Τροπαιοφόρος στην εκκλησία στη Μέσαία Μηλιά Πιερίας

• Πολλοί αναρωτιούνται αν υπάρχει κάποια σύνδεση ανάμεσα στον Μέγα Αλέξανδρο και τον Άγιο Γεώργιο μέσα από τη λαϊκή παράδοση…

Κατά τη διάρκεια της συγγραφικής έρευνάς μου, άκουσα μια ενδιαφέρουσα λαϊκή ερμηνεία από έναν απλοϊκό άνθρωπο της περιοχής της Μεσαίας Μηλιάς Πιερίας. Σύμφωνα με αυτήν, πίσω από τη μορφή του Αγίου Γεωργίου, ο λαός έβλεπε κάτι περισσότερο: τον Μέγα Αλέξανδρο πάνω στον Βουκεφάλα.

Εύρεση αρχαιολογικού θησαυρού: Έγκλημα ή επιβράβευση;

 Κατά τη διάρκεια της έρευνάς μου για την συγγραφής των βιβλίων μου και των συζητήσεων με απλούς ανθρώπους, άκουσα πολλές ιστορίες για ευρήματα που δεν δηλώθηκαν ποτέ. Άνθρωποι που κάτι βρήκαν, αλλά προτίμησαν να σωπάσουν. Αυτό με έβαλε σε μια σκέψη: τελικά, αν κάποιος βρει έναν αρχαιολογικό θησαυρό, πρέπει να τον δηλώσει ή να το σκεφτεί δεύτερη φορά;

---

Μια παλιά υπόθεση που προβληματίζει

Χαρακτηριστική είναι μια παλιά υπόθεση που δημοσιεύτηκε το 1937 στην εφημερίδα «Ακρόπολις». Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ένας χωρικός στον Όλυμπο, ο Αμβροσιάδης, ισχυρίστηκε ότι βρήκε τυχαία μια σπηλιά με αμύθητους θησαυρούς.

                                            

Το πρωτοσέλιδο της 10.10.1937 από την εφημερίδα ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ: «Ο ανακαλύψας το άντρο του Ολύμπου με τους αμύθητους θησαυρούς Αμβροσιάδης έγινε άφαντος υπό μυστηριώδης συνθήκας».

Η περιγραφή του ήταν εντυπωσιακή: μια σπηλιά χωρισμένη σε δύο μέρη, με αντικείμενα όπως κιβώτια, αγάλματα, μεταλλικά σκεύη, ακόμα και μαρμάρινο τραπέζι με ιδιαίτερες λεπτομέρειες.

Το Μυκηναϊκό Αίνιγμα του Σκουλικάδου: Μπορεί να συνδέεται με την Ομηρική Ιθάκη;»

 

Κατά την διάρκεια των διακοπών στην γενέτειρά μου στο Σκουλικάδο Ζακύνθου και πάνω από τον εύφορο κάμπο της περιοχής, υπάρχει ένας λόφος, στεφανωμένος από ένα μοναχικό ιδιωτικό εκκλησάκι. Εκεί κρύβεται και ένα μυστικό από την εποχή του Ομήρου που υπερβαίνει τη λαϊκή ευσέβεια. Ένα Μυκηναϊκό Αίνιγμα και το ερώτημα: Μπορεί το Σκουλικάδο να συνδέεται με την Ομηρική Ιθάκη;

Ο λόφος «Καλλίμαχος» στο Σκουλικάδο: Η στρατηγική θέση που συνδέει τη Ζάκυνθο με το ομηρικό βασίλειο.

Για πολλά χρόνια, οι χωρικοί κατά την καλλιέργεια της τριγύρω περιοχής αλλά και τις διευθετήσεις του χώρου στο ύψωμα, έβρισκαν αρχαία πήλινα θραύσματα μέσα στο ανασκαλεμένα χώματα. Αυτό το γεγονός κα η παρουσία  της Ολλανδικής αρχαιολογικής αποστολής, στάθηκε αργότερα η αφορμή που πυροδότησε την λαϊκή φαντασία σε μια τολμηρή υπόθεση: Μήπως η Ολλανδική αρχαιολογική αποστολή δεν αιτήθηκε να ερευνήσει την περιοχή για τα απομεινάρια ενός αρχαίου αγροτικού οικισμού, αλλά την εξακρίβωση των γραπτών κειμένων του ομηρικού κόσμου;