Όταν η Ιστορία Αποκτά Χρώμα
Η επίσημη Ιστορία συχνά αρκείται στην ψυχρή καταγραφή των ημερομηνιών, των στρατιωτικών ελιγμών και των συνθηκών. Υπάρχουν όμως στιγμές που οι σελίδες της αποκτούν πρόσωπο, συναίσθημα και χρώμα μέσα από την τέχνη.
Μια τέτοια πλούσια δεξαμενή ιστορικής μνήμης αποτελεί η συλλογή πινάκων του Κενάν Μεσσαρέ, διάσπαρτη σε πολεμικά μουσεία (όπως το Πολεμικό Μουσείο Αθηνών, το Στρατιωτικό Μουσείο στο Χάνι Εμίν Αγά, το Γ' Σώμα Στρατού, Στρατιωτικές Λέσχες) και ιδιωτικές συλλογές, αν και αρκετές ακουαρέλες του χάθηκαν στις λαίλαπες της Κατοχής και του Εμφυλίου.
Η μελέτη του έργου του φέρνει τον ερευνητή πρόσωπο με πρόσωπο με έναν άνθρωπο που αποτελεί από μόνος του ένα συγκλονιστικό ιστορικό παράδοξο.
Από Υπασπιστής του Ταχσίν Πασά, εικονογράφος του Ελληνικού Στρατού
Ο Κενάν Μεσσαρέ δεν ήταν ένας συνηθισμένος ζωγράφος. Ήταν ο πρωτότοκος γιος του Χασάν Ταχσίν Πασά, του Οθωμανού διοικητή που υπέγραψε την παράδοση της Θεσσαλονίκης στον Ελληνικό Στρατό τον Οκτώβριο του 1912, ενώ η μητέρα του ήταν Ελληνίδα.
Έχοντας σπουδάσει στη Γαλλία, αρνήθηκε τη στρατιωτική καριέρα που οραματιζόταν ο πατέρας του, ακολουθώντας το έμφυτο ταλέντο του στη ζωγραφική. Κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους υπηρέτησε ως υπασπιστής του πατέρα του, ζώντας τα γεγονότα από τα σπλάχνα του οθωμανικού στρατηγείου.
Μετά την απελευθέρωση, επέλεξε να μείνει στην Ελλάδα, έλαβε την ελληνική υπηκοότητα και εργάστηκε αρχικά για τη χαρτογράφηση των νέων συνόρων της χώρας. Το 1934 παντρεύτηκε τη Ραφέτ, κόρη του Μουσταφά Πασά Ιωαννίνων, και εγκαταστάθηκε στα Γιάννενα (στην οδό Ναπολέοντος Ζέρβα). Αν και το σπίτι του δεν σώζεται σήμερα, η χαρακτηριστική εξώπορτά του αποξηλώθηκε το '70 και εντοιχίστηκε ως είσοδος στη Ζωσιμαία Παιδαγωγική Ακαδημία, ενώ η πόλη των Ιωαννίνων τον τίμησε δίνοντας το όνομά του σε κεντρική οδό.
Φωτογραφία : Πορτραίτο του Κενάν Μεσσαρέ
Η σιωπηλή διαχωριστική γραμμή του καμβά
Παρατηρώντας προσεκτικά το σύνολο του έργου του Μεσσαρέ, αποκαλύπτεται μια μοναδική λεπτομέρεια που φωτίζει την εσωτερική ψυχοσύνθεση του δημιουργού: έθεσε στον εαυτό του ένα απαράβατο, σιωπηλό όριο.
Στο Μέτωπο της Ηπείρου: Σε κανέναν πίνακα δεν ζωγράφισε αψιμαχίες, ωμή βία ή σκηνές ένοπλης ταπείνωσης των ομοεθνών του Οθωμανών. Επιλέγοντας αξιοπρεπείς προσωπογραφίες και επίσημες ιστορικές στιγμές, απέφυγε να καταγράψει τον βίαιο θάνατο των ανθρώπων με τους οποίους μοιραζόταν την ίδια καταγωγή και θρησκεία. Αγαπημένο του θέμα ήταν ο Αρχιστράτηγος Κωνσταντίνος, τον οποίο και γνώρισε καλύτερα μετά την απελευθέρωση των Ιωαννίνων.
Στο Μέτωπο της Μακεδονίας: Αντίθετα, όταν κλήθηκε να αποτυπώσει τις συγκρούσεις με τους Βουλγάρους, ο καμβάς του πλημμύρισε από καθαρά πολεμικές, ωμές και δυναμικές σκηνές μάχης, καταγράφοντας τη σκληρή πραγματικότητα του πολέμου χωρίς κανέναν εσωτερικό φραγμό.
Φωτογραφία : Πίνακας «Έκρηξη οβίδας»
Φωτογραφία : «Ο Μαχητής»
Φωτογραφία : Πίνακας «Παράδοση Βουλγάρων»
Φωτογραφία : «Πυροβολικό εν δράσει στα στενά της Κρέσνας».
Η μοίρα του Κενάν Μεσσαρέ παρέμεινε μέχρι το τέλος δεμένη με την ιστορία της Μακεδονίας. Ο ιδανικότερος επίλογος της διαδρομής του γράφτηκε στο Στρατιωτικό Μουσείο Βαλκανικών Πολέμων στο Τοψίν (Γέφυρα Θεσσαλονίκης) ,στο παλιό αρχοντικό όπου διεξήχθησαν οι διαπραγματεύσεις παράδοσης της πόλης το 1912.
Ο πατέρας του, Χασάν Ταχσίν Πασάς, πέθανε εξόριστος στη Λωζάνη το 1918. Το 1935 τα οστά του μεταφέρθηκαν στο Αλβανικό Νεκροταφείο της Θεσσαλονίκης (στην Τριανδρία), το οποίο αργότερα καταργήθηκε. Το 2002, ο εγγονός του (και γιος του Κενάν), αρχιτέκτονας Ίνης Μεσσαρέ, σχεδίασε τον τελευταίο οικογενειακό τάφο στο Τοψίν.
Εκεί, στον προαύλιο χώρο του Μουσείου, πατέρας και γιος αναπαύονται πλέον μαζί, δικαιωμένοι από τον χρόνο.
Φωτογραφία : Ο τάφος του Χασάν Ταχσίν Πασά και του Κενάν Μεσσαρέ στο Στρατιωτικό Μουσείο στο Τοψίν.
Το έργο του Κενάν Μεσσαρέ δεν είναι απλή ζωγραφική· είναι πρωτογενές ιστορικό τεκμήριο.
Μέσα από το χρωστήρα του, ένας άνθρωπος που βρέθηκε στο σημείο τομής δύο κόσμων κατάφερε να αποτυπώσει την ιστορία του Έθνους μας με σεβασμό, ειλικρίνεια και μια σπάνια εσωτερική ευγένεια.
Η δικαίωση στο Στρατιωτικό Μουσείο «Τοψίν»
Η μοίρα του Κενάν Μεσσαρέ παρέμεινε μέχρι το τέλος δεμένη με την ιστορία της Μακεδονίας. Ο ιδανικότερος επίλογος της διαδρομής του γράφτηκε στο Στρατιωτικό Μουσείο Βαλκανικών Πολέμων στο Τοψίν (Γέφυρα Θεσσαλονίκης) ,στο παλιό αρχοντικό όπου διεξήχθησαν οι διαπραγματεύσεις παράδοσης της πόλης το 1912.
Ο πατέρας του, Χασάν Ταχσίν Πασάς, πέθανε εξόριστος στη Λωζάνη το 1918. Το 1935 τα οστά του μεταφέρθηκαν στο Αλβανικό Νεκροταφείο της Θεσσαλονίκης (στην Τριανδρία), το οποίο αργότερα καταργήθηκε. Το 2002, ο εγγονός του (και γιος του Κενάν), αρχιτέκτονας Ίνης Μεσσαρέ, σχεδίασε τον τελευταίο οικογενειακό τάφο στο Τοψίν.
Εκεί, στον προαύλιο χώρο του Μουσείου, πατέρας και γιος αναπαύονται πλέον μαζί, δικαιωμένοι από τον χρόνο.
Φωτογραφία : Ο τάφος του Χασάν Ταχσίν Πασά και του Κενάν Μεσσαρέ στο Στρατιωτικό Μουσείο στο Τοψίν.
Επίλογος
Το έργο του Κενάν Μεσσαρέ δεν είναι απλή ζωγραφική· είναι πρωτογενές ιστορικό τεκμήριο.
Μέσα από το χρωστήρα του, ένας άνθρωπος που βρέθηκε στο σημείο τομής δύο κόσμων κατάφερε να αποτυπώσει την ιστορία του Έθνους μας με σεβασμό, ειλικρίνεια και μια σπάνια εσωτερική ευγένεια.
Δείτε εδώ στον ΠΙΝΑΚΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΕΝΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ένα πλήρη οδηγό θεμάτων του ιστολογίου μου.
Ευχαριστώ για την ανάγνωση!
Τα βιβλία μου:
- 1 : Το Θησαυροφυλάκιο με το Σκήπτρο του Μ. Αλεξάνδρου
- 2 : Άδηλος Τάφος
- 3 :The Unmarked Tomb of Alexander the Great (Kindle)
- (Περισσότερες πληροφορίες θα βρείτε στο προφίλ μου, στη δεξιά στήλη του blog)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου