Πώς η λαϊκή παράδοση συνδέει τον Μέγα Αλέξανδρο με τον Άγιο Γεώργιο

 

Άγιος Γεώργιος ο Τροπαιοφόρος στην εκκλησία στη Μέσαία Μηλιά Πιερίας

Κατά τη διάρκεια της συγγραφικής έρευνάς μου, άκουσα μια ενδιαφέρουσα λαϊκή ερμηνεία από έναν απλοϊκό άνθρωπο της περιοχής της Μεσαίας Μηλιάς Πιερίας. Σύμφωνα με αυτήν, πίσω από τη μορφή του Αγίου Γεωργίου, ο λαός έβλεπε κάτι περισσότερο: τον Μέγα Αλέξανδρο πάνω στον Βουκεφάλα.
Η εικόνα και η λαϊκή ερμηνεία

Παρατηρώντας την εικόνα, βλέπουμε τον άγιο έφιππο να κατατροπώνει τον δράκοντα. Μπροστά από τον άγιο διακρίνεται μια πύλη, όπου μια μορφή φαίνεται να παραδίδει κλειδιά, ενώ πίσω του υπάρχει ένας νεαρός με κανάτα.

Στη λαϊκή ερμηνεία, τα στοιχεία αυτά αποκτούν διαφορετική διάσταση. Ο έφιππος πολεμιστής θυμίζει τον Μέγα Αλέξανδρο, η παράδοση της πόλης παραπέμπει στην είσοδό του στη Βαβυλώνα το 331 π.Χ., ενώ ο δράκος ερμηνεύεται ως συμβολισμός της πτώσης της Περσικής Αυτοκρατορίας και του βασιλιά Δαρείου.

Αντίστοιχα, η μορφή του οινοχόου ταυτίζεται από κάποιους με τον Ιόλα, πρόσωπο που συνδέθηκε αργότερα με τις αφηγήσεις γύρω από τον θάνατο του Μεγάλου Αλεξάνδρου.


Ένας παραλληλισμός που δεν είναι τυχαίος

Η μορφή του έφιππου ήρωα δεν είναι ξένη στην ιστορία της τέχνης. Από την αρχαιότητα έως και τα νεότερα χρόνια, η εικόνα του πολεμιστή πάνω σε άλογο επαναλαμβάνεται.





Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η γνωστή απεικόνιση του Αγίου Γεωργίου σε νομίσματα, όπως η χρυσή λίρα που σχεδιάστηκε το 1817 από τον Benedetto Pistrucci. Εκεί, ο άγιος αποδίδεται με τρόπο που θυμίζει έντονα αρχαίο ήρωα, με στάση και κίνηση παρόμοια με εκείνη που συναντάμε σε παραστάσεις νομισμάτων του Μεγάλου Αλεξάνδρου.


Λαογραφία ή ιστορία;

Η λαϊκή παράδοση δεν αποτελεί πάντα ιστορική απόδειξη. Ωστόσο, αποτυπώνει τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται και διατηρούν τη μνήμη τους μέσα στους αιώνες.

Ίσως τελικά, μέσα από τέτοιες εικόνες, ο λαός να βρήκε έναν τρόπο να κρατήσει ζωντανή τη μορφή του μεγάλου στρατηλάτη, όχι ως ιστορικό πρόσωπο, αλλά ως σύμβολο που προσαρμόζεται στον χρόνο.


Ένα ερώτημα που μένει ανοιχτό

Είναι άραγε αυτές οι ταυτίσεις απλές συμπτώσεις ή ένας διαφορετικός τρόπος μνήμης της ιστορίας;

Τα συμπεράσματα δικά σας.

---

Ευχαριστώ για την ανάγνωση!

Τα βιβλία μου:

• 1 : Το Θησαυροφυλάκιο με το Σκήπτρο του Μ. Αλεξάνδρου
• 2 : Άδηλος Τάφος
• 3 :The Unmarked Tomb of Alexander the Great (Kindle)
  
  
• (Περισσότερες πληροφορίες θα βρείτε στο προφίλ μου, στη δεξιά στήλη του blog)