Ο Θρύλος του Ανήλιαγου Βασιλιά στο Χλεμούτσι και την Αρχαία Ήλιδα

                          Μακέτα από το κάστρο Χλεμούτσι (Clairmont)


Αφορμή για αυτή την ανάρτηση στάθηκε μία από τις πολλές επισκέψεις μου στα αξιοθέατα του νομού Ηλείας, όπως το κάστρο Χλεμούτσι (Clairmont) και η αρχαία Ήλιδα.

Ένα χαρακτηριστικό στοιχείο που φαίνεται να ενώνει δύο κατά τα άλλα διαφορετικές εποχές είναι ο θρύλος του Ανήλιαγου βασιλιά.

Ο θρύλος

Πρόκειται για έναν θρύλο που ενέπνευσε λογοτέχνες όπως ο Ιωάννης Πολέμης, Δημήτρης Χατζής κα. Ο Νικόλαος Πολίτης, στο έργο του «Μελέται περί του βίου και της γλώσσης του ελληνικού λαού: Παραδόσεις - Μέρος Α΄», καταγράφει την ακόλουθη αφήγηση:«Στο Χλομούτσι ήταν μια βασιλοπούλα, που την αγαπούσε το βασιλόπουλο της Παλιόπολης. Το βασιλόπουλο αυτό το έλεγαν Ανήλιαστο, γιατί ποτέ δεν το έβλεπε ο ήλιος ούτε το φως της ημέρας, κι ήταν μοίρα του, αν το έβλεπε ο ήλιος, να μαρμαρωθεί. Το ίδιο και η βασιλοπούλα. Για να βλέπονται, έκαμαν ένα λαγούμι από την Παλιόπολη ως το Χλουμούτσι.

Μια φορά, όμως, καθώς γύριζε το βασιλόπουλο, το βρήκε η ημέρα έξω από το λαγούμι και μαρμαρώθηκε. Λένε πως βρίσκεται ακόμη εκεί. Πολλοί προσπάθησαν να το βρουν, μα από το σκοτάδι και τον φόβο γύρισαν πίσω.»

Το τοπίο και η σκέψη

Στεκόμενος σήμερα στο κάστρο και ατενίζοντας το πέλαγος

                    Ατενίζοντας το πέλαγος από το κάστρο Χλεμούτσι (Clairmont)

 και τον ηλειακό κάμπο, οι σκέψεις οδηγούνται φυσικά σε αυτόν τον θρύλο.
Η ιδέα ενός “Ανήλιαγου” ανθρώπου δεν είναι τυχαία. Σε παλαιότερες εποχές, οι αριστοκρατικές τάξεις επιδίωκαν να διατηρούν λευκό δέρμα, ως σύμβολο κοινωνικής ανωτερότητας, σε αντίθεση με τους εργάτες της γης που εργάζονταν καθημερινά κάτω από τον ήλιο.

Μια γέφυρα ανάμεσα σε εποχές

Ο θρύλος φαίνεται να επιχειρεί κάτι βαθύτερο: να συνδέσει την αρχαία Ήλιδα, με το παλάτι του Αυγεία, με το μεσαιωνικό κάστρο του Χλεμουτσίου.
Το υπόγειο πέρασμα λειτουργεί συμβολικά ως γέφυρα ανάμεσα σε δύο κόσμους, δύο εποχές και δύο διαφορετικές αντιλήψεις για τη ζωή.

Ο συμβολισμός

Τι μπορεί να συμβολίζει τελικά ο Ανήλιαγος βασιλιάς;
Ίσως πρόκειται για έναν τραγικό ήρωα που εκφράζει:
την απομόνωση της εξουσίας
τις κοινωνικές αποστάσεις
έναν έρωτα που πρέπει να παραμένει κρυφός
Το γεγονός ότι ο ήλιος οδηγεί στην καταστροφή του ίσως υποδηλώνει πως η αλήθεια ή η έκθεση στο φως δεν είναι πάντα ανεκτή για όσους ζουν εκτός πραγματικότητας.

Ιστορία ή λαϊκή φαντασία;

Είναι πιθανό ο θρύλος να πλάστηκε από τη λαϊκή φαντασία, επηρεασμένος τόσο από την αρχαιότητα όσο και από τη μεσαιωνική περίοδο της φραγκοκρατίας και των Παλαιολόγων.
Το τραγικό τέλος θυμίζει μια εποχή που συχνά χαρακτηρίζεται ως σκοτεινή, όπου η γνώση και ο αρχαίος πολιτισμός δοκιμάζονταν.

Ένα διαχρονικό ερώτημα

Σήμερα, ο επισκέπτης απορεί πώς η φαντασία των ανθρώπων συνέδεσε δύο σημεία που απέχουν περίπου είκοσι χιλιόμετρα με ένα υπόγειο πέρασμα.
Κι όμως, οι θρύλοι δεν δημιουργούνται τυχαία. Αντανακλούν την κοινωνία, τις ανισότητες και τις σκέψεις των ανθρώπων της εποχής τους.
Ίσως τελικά ο λαός, μέσα από αυτή την ιστορία, σχολίαζε τη δική του πραγματικότητα.

Το ερώτημα παραμένει ανοιχτό:
ποιο είναι το πραγματικό μήνυμα του θρύλου;
Η απάντηση (όπως μιά  δική μου θεώρηση) ίσως ανήκει σε κάθε επισκέπτη που στέκεται στο κάστρο και αφήνει τη σκέψη του να ταξιδέψει.

---

Ευχαριστώ για την ανάγνωση!

Τα βιβλία μου:

• 1 : Το Θησαυροφυλάκιο με το Σκήπτρο του Μ. Αλεξάνδρου
• 2 : Άδηλος Τάφος
• 3 :The Unmarked Tomb of Alexander the Great (Kindle)
  
  
• (Περισσότερες πληροφορίες θα βρείτε στο προφίλ μου, στη δεξιά στήλη του blog)