Το Απόρρητο Έγγραφο του 1897: Η Αγγλική Εταιρεία Santa Laura ως Προπέτασμα για τις Κρύπτες του Άθω

 

Ένα συγκλονιστικό ιστορικό ντοκουμέντο μέσα από τα αρχεία της Εθνικής Εταιρείας του 1897, επιβεβαιώνει περίτρανα πώς η στρατηγική με την οποία οι αγωνιστές χρησιμοποιούσαν μυστικά περάσματα, κρησφύγετα και τις προεπαναστατικές κρύπτες της Χαλκιδικής, συνεχίστηκε και στα μετέπειτα επαναστατικά κινήματα της Μακεδονίας.

Ιερά Μονή Μεγίστης Λαύρας ( Ernest de Caranza1853)

Μια απόρρητη επιστολή με το σχέδιο εγκαταστάσεως αντάρτικης βάσεως στον Άθω. Από τα εναπομείναντα αρχεία της Εθνικής Εταιρείας η παρακάτω επιστολή από το Λονδίνο, προς την ΕΕ με παραλήπτη τον Μιχαήλ Μελά, τον πατέρα του Παύλου Μελά και τότε πρόεδρο της Εθνικής Εταιρείας.

Σημείωση: Αν και έγινε προσπάθεια, δεν ανευρέθηκε η επιστολή της 27 Φεβρουαρίου την οποία αναφέρει ότι είχε παραλάβει από την ΕΕ και η παρούσα αποτελεί την απάντηση.

Στην επιστολή αυτή, ένας Άγγλος υπήκοος ο Milton Corrie προτείνει ένα ιδιοφυές σχέδιο: Να ιδρυθεί μια εμπορική Αγγλική Εταιρεία με το όνομα "Αγία Λάυρα", η οποία υποτίθεται ότι θα έκανε εξόρυξη σε λατομεία και μεταλλεία στο Άγιο Όρος, στον Άθω. Στην πραγματικότητα, πίσω από τις νόμιμες εργασίες της εταιρείας και τις αποθήκες της, θα δημιουργούνταν μια ολόκληρη αντάρτικη βάση επιμελητείας, με κρύπτες για όπλα και πολεμοφόδια, προστατευμένη κάτω από την αγγλική σημαία, όπου οι Οθωμανοί δεν θα μπορούσαν να κάνουν εύκολα έρευνες.

Η επιστολή του Milton Corrie τον Μιχαήλ Μελά, πρόεδρο της Εθνικής Εταιρείας.

Ιδιαιτέρα και εμπιστευτική


The Santa Laura Mining and

Quarrying Company, Limited

Beaumont Street 13 Devonshire Street

Λονδίνο

Τῇ 17 Μαρτίου 1897 Κύριον Μ. Μελᾶν Πρόεδρον τῆς Κεντρικῆς Ἐπιτροπῆς πρός συλλογήν ἐράνων τῆς ΕΕ εἰς Ἀθήνας

Ἀξιότιμε Κύριε,

Εἶμαι κάτοχος τῆς ἀπό 27 Φεβρουαρίου ἐπιστολῆς ὑμῶν καί συμφώνως τῇ ἐπιθυμίᾳ τῶν τήν ΕΕ διευθυνόντων μεταβιβάζω ὑμῖν σαφεστέρας πληροφορίας περί τῆς προτεινομένης ἐνεργείας ἐν Ἄθῳ πρός ἐπίτευξιν τοῦ ἐθνικοῦ ὑμῶν ἀγῶνος.

Ἐν πρώτοις ὀφείλω νά σᾶς εἴπω ὅτι τό διηνεκές προνόμιον τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν ἐν Ἄθῳ λατομείων καί μεταλλείων, παρεχωρήθη προσωπικῶς εἰς ἐμέ ὡς ὑπήκοον Ἄγγλον, ἀλλά τοῦτο μετεβιβάσθη (συμφώνως τῇ συμβάσει) εἰς τήν ἤδη σχηματιζομένην Ἀγγλικήν ἑταιρείαν «Santa Laura», ἧς πυρήν καί μοχλός εἶμαι ἐγώ αὐτός.

Ἡ ἑταιρεία θά ἦτο ἤδη ἐπισήμως ἐγγεγραμμένη εἰς τό Κυβερνητικόν γραφεῖον ἐνταῦθα καί θά εἶχεν ἐγκαταστήσει τάς ἐργασίας της ἐν Ἄθῳ, ἐάν αἱ ἐν Ἀνατολῇ ταραχαί δέν ἀπεθάρρυνον τά πρόσωπα τά καταρτίζοντα αὐτήν.

Ἐάν ὅμως ἡ ΕΕ παραδεχθῇ τό κατωτέρω σχέδιόν μου, πρός ἐνέργειαν διά τόν ἐθνικόν ὑμῶν ἀγῶνα, ἡ ἐν λόγῳ Ἀγγλική Ἑταιρεία δύναται νά ἐγγραφῇ ἐπισήμως ἐνταῦθα ἐντός 24 μόνων ὡρῶν καί αἱ ἐργασίαι της νά ἐγκατασταθῶσιν ἀμέσως.

Ὡς ἐκ τοῦ ἐσωκλείστου ἀντιγράφου τοῦ χάρτου τοῦ Ἄθωνος καί τῶν περιχώρων θά ἰδῆτε, τό προνόμιον κατέχον σχεδόν τό ἥμισυ τῆς ἐπιφανείας τῆς χερσονήσου τοῦ Ἄθωνος καί κατά συνέπειαν ὡς ἐκ τῆς μεγάλης ἐκτάσεως τῶν λατομείων καί μεταλλείων δικαιούμεθα ἵνα μεταχειρισθῶμεν οἱονδήποτε ἀριθμόν (δῆθεν) ἐργατῶν καί ν’ ἀποβιβάζωμεν ὑλικά εἰς οἱονδήποτε σημεῖον θέλομεν ἄνευ ὑποψίας παρατηρήσεως ἤ δυνατοῦ κωλύματος ἐκ μέρους τῶν ἐκεῖσε ἀρχῶν· ἄλλως τε αἱ ἐκεῖσε ὀθωμανικαί ἀρχαί ἀπαρτίζονται ἀπό εὐαρίθμους μόνων Ἀλβανούς (10 ἤ 20 τόν ἀριθμόν) τελωνοφύλακας, τοὺς ὁποίους εὐκόλως δύναται ν’ ἀγοράσῃ τις ἤ νά ἀποπλανήσῃ κατά βούλησιν.

Κτίρια ἐπί τοῦ παρόντος εἰς τά μέρη τῶν ἐργασιῶν δέν ὑπάρχουσιν, ἐκτός μόνου ὀλίγων σποραδικῶν κελλίων, τά ὁποῖα λίαν προθύμως οἱ καλόγηροι θά ἐνοικιάσουν εἰς τήν ἑταιρείαν μου, ἀλλά ὅπερ συμβαίνει εἰς ὅλας τάς τοιαύτας ἐπιχειρήσεις κατά τήν ἔναρξιν οἱ ἐργάται ἐγκαθίστανται ἐντός σκηνῶν ἤ παραπηγμάτων· μέχρι τῆς ἀνεγέρσεως κτιρίων· αἱ σκηναί δέ αὗται ἤ τά παραπήγματα θά φέρωσι τήν Ἀγγλικήν σημαῖαν ὡς κτήσεις Ἀγγλικῆς ἑταιρείας καί ὄχι μόνον ἐντός τῶν κατοικιῶν τούτων δέν θά ἐπιτρέπωμεν τήν αὐθαίρετον εἴσοδον τῶν τουρκικῶν ἀρχῶν, ἀλλά καί ἐντός τοῦ ὅλου χώρου τῶν μεταλλείων καί λατομείων οὐδείς θά ἔχῃ τό δικαίωμα τοῦ νά εἰσέρχηται ἄνευ προηγουμένης ἀδείας τῆς Διευθύνσεως, καθότι ὅλαι αἱ εἴσοδοι θά φυλάσσωνται ὑπό ἐνόπλων φυλάκων, ὡς τοῦτο εἶναι ἀποκλειστικόν δικαίωμά μας (λέγω Ἀγγλικόν δικαίωμα).

Ἐντός τοῦ ἐκτεταμένου τούτου χώρου προτείνω λοιπόν ἵνα ἀποβιβάζωνται ἐλευθέρως καί ἄνευ δυνατοῦ κωλύματος οἱ δῆθεν ἐργάται. Καί αἱ μέν ἀποσκευαί καί τά τρόφιμά των, βεβαίως, θ’ ἀποβιβάζωνται ἐλευθέρως, τά δέ ὅπλα καί λοιπά πολεμοφόδια, ἐν καταλλήλῳ περιστάσει, ἅτινα, ἐντός τῶν ὁρίων Ἀγγλικῆς κτήσεως, οὐδείς θά δύναται νά τά ἐγγίσῃ· ἄλλως τε θά ὑπάρχῃ ἡ δικαιολόγησις, ὅτι τά τοιαῦτα εἰσίν ἀναγκαῖα πρός περιφρούρησιν τῶν συμφερόντων τῆς Ἀγγλικῆς ἑταιρείας, ὡς ἐκ τῆς ἀνωμάλου καί ἐμπολέμου καταστάσεως τῶν πέριξ.

Ἡ μεταφορά τῶν τε προσώπων καί τοῦ ὑλικοῦ, διά νά γίνεται ἐλευθέρως, ἀνυποψιάστως καί ἄνευ δυνατοῦ ἐμποδίου, εἶναι ἀνάγκη νά γίνεται ἐπί ἀτμοπλοίου ἤ ἀτμοπλοίων ἀνηκόντων εἰς τήν Ἀγγλικήν ἑταιρείαν καί φερόντων τήν Ἀγγλικήν σημαῖαν καί συνάμα τήν σημαῖαν τῆς ἐν λόγῳ ἑταιρείας.

Τοιαῦτα ἀτμόπλοια, διανύοντα περί τά 15 μίλια τήν ὥραν, χωρητικότητος 600 ἤ 700 τόννων καί δυνάμενα νά μεταβιβάζωσι ἀπό 800—1000 ἐπιβάτας, δύνανται ν’ ἀγορασθῶσιν ἐνταῦθα (μεταχειρισμένα μέν ἀλλ’ ἐν καλλίστῃ καταστάσει) ἀντί 5 ἤ 6000 λιρῶν στερλινῶν.

Ἔχω δέ ὑπ’ ὄψει δύο, λίαν κατάλληλα διά τήν περίστασιν, τά ὁποῖα δυνάμεθα νά ἔχωμεν εἰς τήν διάθεσίν μας ἀμέσως.

Τά ἀτμόπλοια ταῦτα θά σταθμεύωσιν ἤ θά περιπλέωσι τόν Ἄθωνα καί τά πέριξ, λόγῳ μέν ὅτι θά ὦσιν χρήσιμα διά τάς ἐκμεταλλευτικάς ἐργασίας τῆς Ἀγγλικῆς ἑταιρείας, πράγματι δέ ἵνα χρησιμεύσωσιν πρός μεταφοράν ἐκ τῆς Ἑλλάδος καί ἀλλαχόθεν τῶν ἀνθρώπων σας καί τοῦ ὑλικοῦ σας, πρός συγκέντρωσιν εἰς τόν Ἄθωνα.

Οἱ ἐπαναστάται ἤ στρατιῶται, ἅπαξ συγκεντρούμενοι εἰς τόν Ἄθωνα ὑπό τήν ἀρχηγίαν ἤ διεύθυνσιν τῶν ἀξιωματικῶν σας, θά δύνανται νά διεκπεραιῶνται εἴς τε τήν Χαλκιδικήν καί τάς πρός βορρᾶν τοῦ Ἄθωνος χώρας διά νυκτός καί μέσω τῶν ἰδίων ἀτμοπλοίων, ἤ ἄλλων πλοιαρίων ἀνηκόντων εἰς τήν ἰδίαν ἑταιρείαν καί φερόντων τήν Ἀγγλικήν σημαῖαν.

Βεβαίως, τακτική συγκοινωνία μεταξύ τῶν ἐνεργούντων σωμάτων καί τοῦ Ἄθωνος (ὡς βάσεως τῶν ἐργασιῶν), θά ἀποκατασταθῇ δεόντως.

Τά τρόφιμα καί λοιπά ὑλικά, βεβαίως, θ’ ἀποστέλλωνται ἐπ’ ὀνόματι τῆς Ἀγγλικῆς ἑταιρείας, ἀλλ’ ἅμα ἀποβιβαζόμενα, θά τίθενται ὑπό τήν διάθεσιν τοῦ ὑφ’ ὑμῶν ἐπισήμως διορισθησομένου προσωπικοῦ.

Παρακαλῶ νά ἐκθέσητε ἐμπιστευτικῶς εἰς τούς διευθύνοντας τήν ΕΕ τό ἀνωτέρω σχέδιόν μου καί ἄν τοῦτο εἶναι παραδεκτόν, ἀπαιτῶ τά ἑξῆς:

1. Ν’ ἀφεθῶ ἐλεύθερος πρός ἀγοράν καί ἐξοπλισμόν τοῦ ἀπαιτουμένου ἑνός ἤ πλειοτέρων ἀτμοπλοίων, ἄνευ ἀναμίξεως ἤ ἐπεμβάσεως τρίτων, διότι, ὡς γνωρίζετε, «ὅπου λαλοῦν πολλοί πετεινοί ἀργεῖ νά ξημερώσῃ»

2. Νά εἰδοποιηθῶ πότε ὀφείλω νά κατέλθω εἰς Ἑλλάδα μετά τοῦ ἤ τῶν ἐν λόγῳ ἀτμοπλοίων καί πόθεν ὀφείλω νά παραλάβω τοὺς ἀνθρώπους σας καί τά ὑλικά σας. (Ἐπιτρέψατέ μοι ἐνταῦθα νά παρατηρήσω ὅτι ἡ νῆσος Σκῦρος εἶναι ἡ καταλληλοτέρα πρός συγκέντρωσιν τοῦ προσωπικοῦ σας καί μάλιστα ἐάν ὁ Πειραιεύς ἀποκλεισθῇ).

Ἐκ τῶν ἀνωτέρω ἐκτιθεμένων βλέπετε ὅτι οὐδένα κίνδυνον διατρέχετε διά τε τά ἀποστελλόμενα ὑλικά καί λοιπά ἄλλα. Πρός περισσοτέραν ἐξασφάλισίν σας διά τό ἐξοδευθησόμενον ποσόν πρός ἀγοράν ἑνός ἤ πλειοτέρων ἀτμοπλοίων, ἡ ἐν λόγῳ Ἀγγλική ἑταιρεία θά ἐκδώσῃ εἰς τό ὄνομα οἱουδήποτε προσώπου τῆς ἐκλογῆς σας μετοχάς ἀξίας ἀπό 10—20000 λίρας στερλίνας, αἵτινες θ’ ἀντιπροσωπεύωσι τοὐλάχιστον τό 1/50όν τῆς ὅλης ἐπιχειρήσεως τῶν ἐν Ἄθῳ λατομείων καί μεταλλείων, αἵτινες μετοχαί θά ἐπιστραφῶσιν εἰς τήν ἑταιρείαν ἅμα ὑμεῖς λάβητε κατοχήν τοῦ ἤ τῶν ἀγορασθέντων ἀτμοπλοίων.

Σᾶς ἐξήγησα ἐν ἐκτάσει τό σχέδιόν μου, διότι, ἐξ’ ὅσων ἀναγιγνώσκω εἰς τάς ἐφημερίδας, ἐσχημάτισα τήν πεποίθησιν ὅτι τό ἑλληνικόν ἔθνος καί προπάντων ἡ ΕΕ προτίθεται νά καταφέρῃ καίριον κτύπον ἐναντίον τοῦ τουρκικοῦ ζυγοῦ καί ὅτι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἀποτελεσματικῶς δύναμαι νά σᾶς φανῶ χρήσιμος. Ἐάν, ὅμως, ὑμεῖς οἱ ἐν τοῖς πράγμασι βλέπετε ὅτι εὑρίσκομαι εἰς τήν πλάνην καί ὅτι καί τήν φοράν ταύτην ὅλαι αἱ πομπώδεις διασαλπίσεις θά καταλήξωσι εἰς ἕν «πούφ» ὅπως εἰς τό 1886, τότε σᾶς παρακαλῶ νά ἐξαφανίσητε τήν προσφοράν μου ταύτην καί οὐδέν πλέον ἄς λεχθῇ.

Ἀναμένω εὐχαρίστως εἰδήσεις σας. Διατελῶ πρόθυμος

Milton Corrie

Ποια ήταν η εταιρεία και η δραστηριότητα της στο Άγιον Όρος (1897)

Η εταιρεία The Santa Laura Mining and Quarrying Company, Limited ιδρύθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα με σκοπό να εκμεταλλευτεί εμπορικά τις πλουτοπαραγωγικές πηγές της χερσονήσου του Άθω. Η περιοχή του Αγίου Όρους και της Χαλκιδικής περιοχή βρισκόταν ακόμη υπό οθωμανικό έλεγχο και η Υψηλή Πύλη παραχωρούσε εύκολα άδειες (φιρμάνια) σε ξένους κεφαλαιούχους, γεγονός που προσέλκυε έντονο ενδιαφέρον από το Λονδίνο.

Η εταιρεία είχε τα γραφεία της στην περιοχή του Westminster, Marylebone στο Λονδίνο, και ο συντάκτης της επιστολής Milton Corrie (ή Corry) ήταν ο βασικός promoter, μέτοχος και διευθυντικό στέλεχος (Managing Director).

Η εταιρεία , ήταν μεταλλευτική και λατομική εταιρεία (Mining and Quarrying) και αποσκοπούσε στην εξόρυξη μεταλλευμάτων αλλά κυρίως στην λατόμευση και εξαγωγή των περίφημων μαρμάρων και πετρωμάτων της περιοχής. Επίσης με ειδική άδεια μπορούσε να εκμεταλλευτεί και την ξυλεία των δασών.

Τονίζεται οτι οι εταιρείες εκείνη την εποχή λειτουργούσαν συχνά ως κερδοσκοπικά σχήματα ενταγμενες στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου που εξέδιδαν μετοχές υποσχόμενες τεράστια κέρδη. Συνήθως όμως αυτές οι επιχειρήσεις σπάνια προχωρούσαν σε ουσιαστική, μακροχρόνια παραγωγή.

Η εταιρεία The Santa Laura Mining and Quarrying Company, Limited υπήρξε μία εξαιρετικά βραχύβια και «αφανής» επενδυτική προσπάθεια στα τέλη του 19ου αιώνα. Ο Corrie και οι συνεργάτες του στο Λονδίνο απο ότι φαίνεται χρησιμοποιούσαν το ιστορικό όνομα "Santa Laura" (παρερμηνεύοντας τη Μεγίστη Λαύρα του Άθω) για να δώσουν μια αύρα εγκυρότητας και κύρους στις μετοχές που πουλούσαν στο Λονδίνο.  Ο Ελληνοτουρκικός Πόλεμος του 1897 είχε ως αποτέλεσμα η εταιρεία αυτή τελικά να κλείσει λίγο μετά την ίδρυσή της.

Ποιο ήταν το προτεινόμενο επιχειρησιακό σχέδιο.

Ο Milton Corrie ως συντάκτης της επιστολής, περιγράφει με κάθε λεπτομέρεια πώς η αγγλική σημαία θα λειτουργούσε ως «ασπίδα» προστασίας για τις ελληνικές αντάρτικες ομάδες στην περιοχή. Αναφέρει δε χαρακτηριστικά ότι:

Η Σκύρος είναι το ιδανικότερο κρυφό σημείο συγκέντρωσης των ανταρτών και του υλικού, ειδικά σε περίπτωση που οι ξένες δυνάμεις αποκλείσουν τον Πειραιά.

Οι επαναστάτες μπορούν να μεταφέρονται νύχτα με τα αγγλικά πλοία από τον Άθω προς την υπόλοιπη Χαλκιδική όπως και στις περιοχές πιο βόρεια.

Τα ανταρτικά σώματα δια την διαμονή τους θα μπορούσαν να νοικιάσουν κελιά από τους μοναχούς και να στήσουν παραπήγματα με την Αγγλική σημαία. Εκεί, οι αντάρτες θα αποβιβάζονταν με το πρόσχημα ως "δήθεν εργάτες".

Επίσης οι αντάρτικες ομάδες θα είχαν την δυνατότητα να αποβίβαζαν οπλισμό και πολεμοφόδια ως δήθεν υλικά για τα μεταλλεία.

Οι Τούρκοι δεν θα είχαν δικαίωμα να μπουν στον χώρο των μεταλλείων και λατομείων χωρίς άδεια της διεύθυνσης.

Σε περίπτωση ελέγχου επειδή οι οθωμανικές αρχές εκεί είχαν ως όργανα ασφάλειας και ελέγχου ελάχιστους Αλβανούς τελωνοφύλακες, αυτούς θα μπορούσαν να τους δωροδοκήσουν. ( όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται: «εύκολα δύναται να αγοράσει τις ή να αποπλανήσει κατά βούλησιν»).

Σε περίπτωση που οι Τούρκοι έβρισκαν όπλα, η δικαιολογία θα ήταν έτοιμη: 'Είναι για την ασφάλεια της αγγλικής εταιρείας λόγω της εμπόλεμης κατάστασης στην περιοχή'.

Ακόμα και οι ένοπλοι φύλακες στις εισόδους θα ήταν νόμιμοι βάσει του 'Αγγλικού Δικαιώματος'.

Γιατί το Άγιον Όρος και ο Άθως προσφερόταν για αυτή την επιχείρηση

Το 1897, η χερσόνησος του Άθω ήταν το ιδανικό σημείο για μια τέτοιας μορφής μυστικές επιχειρήσεις διότι:

Ελέγχει το Αιγαίο Πέλαγος και βρίσκεται κοντά στα Στενά των Δαρδανελίων και στη Θεσσαλονίκη.

Το εδαφικό ανάγλυφο του με απόκρημνα βουνά, πυκνές δασικές εκτάσεις και απομονωμένους όρμους ειδικά στην περιοχή της Μονής Μεγίστης Λαύρας, επέτρεπαν την απόκρυψη ανδρών, όπλων και πυρομαχικών, χωρίς να γίνονται αντιληπτοί από την οθωμανική χωροφυλακή.

Λόγω του ειδικού καθεστώτος του Αγίου Όρους, οι οθωμανικές αρχές απέφευγαν τις συχνές στρατιωτικές περιπολίες στο εσωτερικό της χερσονήσου για να μην προκαλέσουν διπλωματικό επεισόδιο με τη Ρωσία ή την Ελλάδα.

Η Εταιρεία ως η Τέλεια Κάλυψη

Η λατομική και μεταλλευτική δραστηριότητα έδινε στον Corrie τη νόμιμη δικαιολογία για:

Να διακινεί εκρηκτικά, αναγκαία για τα λατομεία.

Να κατέχει εργαλεία εκσκαφής και βαριά μηχανήματα, τα οποία μπορούσαν εύκολα να χρησιμοποιηθούν για την δημιουργία κρυφών αποθηκών.

Να στρατολογήσει προσωπικό εκτός περιοχής ως εργάτες ή μηχανικούς, οι οποίοι στην πραγματικότητα ήταν ένοπλοι αντάρτες.

Να χαρτογραφήσει με λεπτομέρεια την χερσόνησο του Άθω με το πρόσχημα της αναζήτησης μεταλλευμάτων.

Οι προϋποθέσεις και οι όροι που έθετε ο συντάκτης της επιστολής

Ο συντάκτης της επιστολής Milton Corrie υπενθυμίζει την ανάγκη για απόλυτη μυστικότητα και:

Ζητά απόλυτη ελευθερία κινήσεων, προσφέρει μετοχές της εταιρείας 'Αγία Λάουρα' ως εγγύηση για τα χρήματα των εράνων και τονίζει ότι η Εθνική Εταιρεία είναι έτοιμη να καταφέρει ένα καίριο πλήγμα.

Κλείνει την επιστολή του με μια πολύ δυνατή φράση, λέγοντας ότι αν οι ελπίδες της Εθνικής Εταιρείας αποδειχθούν φρούδες και καταλήξουν σε ένα «πούφ» (όπως έγινε με τα γεγονότα του 1886), τότε να εξαφανίσουν την προσφορά του και να μην ειπωθεί τίποτα άλλο.

Γιατί το σχέδιο δεν υλοποιήθηκε και έμεινε στα χαρτιά.

Όπως προκύπτει από τις ιστορικές μελέτες, το σχέδιο του Κόρρυ προς τον Μελά έμεινε τελικά μόνο στα χαρτιά. Οι βασικοί λόγοι ήταν οι παρακάτω:

Ο Ελληνοτουρκικός Πόλεμος την άνοιξη του 1897, ανάγκασε την Εθνική Εταιρεία να ρίξει όλες της τις δυνάμεις στα ανοιχτά μέτωπα της Θεσσαλίας και της Ηπείρου, αφήνοντας πίσω τα μακροπρόθεσμα σχέδια.

Η οικονομική και πολιτική κατάρρευση με την ήττα των Ελληνικών δυνάμεων του 1897, κατά την οποία η Εθνική Εταιρεία θεωρήθηκε από πολλούς ως η κύρια υπεύθυνη για την εθνική ταπείνωση όπου η Εθνική Εταιρεία έχασε την επιρροή της και τελικά διαλύθηκε το 1900.

Συμπεράσματα

Όπως βλέπουμε και από τις σημειώσεις της εποχής, η πρόταση του Μίλτον Κόρρυ έρχεται σε μια περίοδο τεράστιας αναταραχής στη Μακεδονία (1897).

Η δράση των ελληνικών ανταρτικών σωμάτων αλλά και οι εισβολές των Βουλγάρων κομιτατζήδων είχαν θέσει τον τουρκικό στρατό σε διαρκή συναγερμό.

Το προτεινόμενο σχέδιο για μια βάση επιμελητείας στον Άθω υπό την κάλυψη της Αγγλικής σημαίας θα άλλαζε πλήρως τις ισορροπίες, προσφέροντας ασφάλεια και ελευθερία κινήσεων στους Έλληνες αγωνιστές.

Γενικά η ανάγκη για προστασία, ανεφοδιασμό και απόκρυψη είτε το 1821 με τους Φιλικούς, είτε το 1897 με την Εθνική Εταιρεία, είτε στον Μακεδονικό Αγώνα, παρέμενε διαχρονικά η ίδια. Οι κρύπτες και οι βάσεις επιμελητείας ήταν πάντα η ραχοκοκαλιά κάθε ξεσηκωμού.

Αυτό το έγγραφο το αποδεικνύει περίτρανα ότι οι κρύπτες, τα μυστικά δίκτυα επιμελητείας στη Χαλκιδική και το Άγιο Όρος ήταν η εφαρμοσμένη, υψηλή στρατηγική των εθνικών αγώνων.

Εκεί που κάποιοι σήμερα βλέπουν μια σπηλιά, μια κρύπτη, ένα γκρεμισμένο χάνι, ένα εκκλησάκι ή ακόμη και ένα χαρακτηριστικό σημάδι και απορούν για την θέση, την χρησιμότητά τους ή το τι σημαίνουν, αυτά τα ίχνη που σήμερα μερικά τυχαία αποκαλύπτονται, είναι τα απομεινάρια της ιστορίας για τη ελευθερία του τόπου μας.

Δείτε τον ΠΙΝΑΚΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΕΝΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ως ένα πλήρη οδηγό θεμάτων του ιστολογίου μου.

---

Ευχαριστώ για την ανάγνωση!

Τα βιβλία μου:

• 1 : Το Θησαυροφυλάκιο με το Σκήπτρο του Μ. Αλεξάνδρου
• 2 : Άδηλος Τάφος
• 3 :The Unmarked Tomb of Alexander the Great (Kindle)
  
  
• (Περισσότερες πληροφορίες θα βρείτε στο προφίλ μου, στη δεξιά στήλη του blog)